مطالعه توصیفی سبک های فرزندپروری و احساس تنهایی در دانش آموزان نوجوان

نوجوانی یکی از حساس ترین دوره های رشد روانی–اجتماعی انسان است که با تحولات عمیق عاطفی، شناختی و بین فردی همراه می باشد. در این دوره، کیفیت روابط خانوادگی و به ویژه سبک های فرزندپروری والدین، نقش مهمی در شکل گیری تجربه های هیجانی نوجوانان ایفا می کند. یکی از پدیده های عاطفی شایع اما کمتر مورد توجه در این مرحله از رشد، احساس تنهایی است؛ تجربه ای ذهنی که می تواند پیامدهایی چون کاهش بهزیستی روانی، افت عملکرد تحصیلی و افزایش آسیب پذیری روان شناختی را به دنبال داشته باشد.هدف از پژوهش حاضر، مطالعه ای توصیفی در جهت بررسی و تبیین رابطه سبک های فرزندپروری ادراک شده با احساس تنهایی در دانش آموزان نوجوان است. این مقاله با بهره گیری از رویکرد توصیفی–تحلیلی و اتکا به پژوهش های داخلی و خارجی، تلاش می کند الگوهای غالب سبک های فرزندپروری (مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه) را در ارتباط با تجربه احساس تنهایی نوجوانان مورد بررسی قرار دهد. مبانی نظری پژوهش بر نظریه های مطرح در حوزه فرزندپروری و رشد روانی–اجتماعی، از جمله الگوی بامریند و دیدگاه بوم شناختی برونفن برنر استوار است (بامریند، ۱۹۹۱؛ برونفن برنر، ۱۹۷۹).یافته های پژوهش نشان می دهد که سبک فرزندپروری مقتدرانه، به دلیل تلفیق حمایت عاطفی و نظارت منطقی، معمولا با پیامدهای روانی مثبت تری همچون احساس تعلق اجتماعی و کاهش احساس تنهایی همراه است؛ در حالی که سبک های مستبدانه و سهل گیرانه، به واسطه فقدان تعادل در کنترل یا حمایت عاطفی، می توانند زمینه ساز افزایش احساس انزوا و تنهایی در نوجوانان شوند.در مجموع، این مقاله با توصیف جامع مفاهیم، تحلیل نتایج پژوهش های موجود و ارائه تصویری روشن از رابطه سبک های فرزندپروری با احساس تنهایی، می کوشد به غنای ادبیات پژوهشی در حوزه روان شناسی خانواده و نوجوان کمک کرده و زمینه را برای طراحی برنامه های پیشگیرانه و آموزشی در خانواده و مدرسه فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

فرزندپروری ، احساس تنهایی ، دانش آموزان ، نوجوانان