بررسی چالش های آموزش دوزبانه در مناطق کثیرالقومیت ایران

آموزش دوزبانه یکی از مهم ترین مسائل نظام های آموزشی در جوامع چندفرهنگی و کثیرالقومیت است که تاثیر مستقیمی بر کیفیت یادگیری، هویت فرهنگی و انسجام اجتماعی دارد. ایران به عنوان کشوری با تنوع قومی و زبانی گسترده، میزبان اقوام مختلفی چون ترک ها، کردها، عرب ها، بلوچ ها، لرها و سایر گروه های قومی است که هر یک زبان مادری خاص خود را دارند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل چالش های آموزش دوزبانه در مناطق کثیرالقومیت ایران انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، مصاحبه با معلمان و کارشناسان آموزشی و بررسی اسناد و مدارک مرتبط گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که چالش های اصلی آموزش دوزبانه در ایران شامل فقدان سیاست گذاری جامع و یکپارچه، کمبود منابع آموزشی به زبان های مادری، نبود معلمان متخصص دوزبانه، تضاد بین زبان آموزش و زبان مادری دانش آموزان، نگرش های منفی نسبت به زبان های محلی، عدم توجه کافی به ویژگی های فرهنگی-اجتماعی مناطق مختلف و محدودیت های بودجه ای است. تحلیل داده ها حاکی از آن است که دانش آموزان در مناطق کثیرالقومیت که زبان مادری شان با زبان آموزش رسمی متفاوت است، با مشکلات یادگیری بیشتری مواجه هستند و این امر بر عملکرد تحصیلی، انگیزه یادگیری و اعتماد به نفس آنان تاثیر منفی می گذارد. همچنین، عدم توجه به آموزش دوزبانه می تواند موجب تضعیف هویت فرهنگی، احساس محرومیت و نارضایتی در میان گروه های قومی شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که برای بهبود وضعیت آموزش دوزبانه در ایران، نیاز به تدوین سیاست های آموزشی مبتنی بر احترام به تنوع زبانی و فرهنگی، تولید و توزیع کتب درسی به زبان های مادری، آموزش معلمان دوزبانه، تقویت نگرش مثبت نسبت به چندزبانگی و تخصیص بودجه مناسب است. این مطالعه پیشنهاد می کند که آموزش دوزبانه می تواند نه تنها به بهبود کیفیت آموزش کمک کند، بلکه به عنوان ابزاری برای تقویت انسجام ملی و پذیرش تنوع فرهنگی نیز عمل نماید.

کلیدواژه ها:

آموزش دوزبانه ، مناطق کثیرالقومیت ، تنوع زبانی ، زبان مادری ، سیاست گذاری آموزشی ، ایران