نقش هوش مصنوعی در تحول نظام آموزش و پرورش: فرصت ها، چالش ها و آینده پژوهی

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های پیشرو قرن بیست و یکم، پتانسیل تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش را دارد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-آینده پژوهانه به بررسی نقش هوش مصنوعی در دگرگونی ساختارهای آموزشی می پردازد. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی فرصت های نوآورانه، چالش های پیش رو و ترسیم چشم اندازهای آتی کاربرد هوش مصنوعی در حوزه تعلیم و تربیت است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی یادگیری، اتوماسیون فرآیندهای اداری، تحلیل داده های آموزشی، و ایجاد محیط های یادگیری تطبیقی، کیفیت آموزش را به طور چشمگیری ارتقا دهد. در عین حال، چالش های متعددی همچون شکاف دیجیتال، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، نیاز به بازآموزی معلمان، و مقاومت در برابر تغییر، مسیر پیاده سازی این فناوری را پیچیده می سازد. نتایج بررسی های انجام شده حاکی از آن است که موفقیت در به کارگیری هوش مصنوعی در نظام آموزشی، مستلزم توسعه زیرساخت های فنی، تدوین چارچوب های قانونی و اخلاقی، سرمایه گذاری در آموزش نیروی انسانی، و ایجاد تعادل میان فناوری و ارزش های انسانی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوای اسناد علمی، مصاحبه با خبرگان حوزه آموزش و فناوری، و تکنیک های آینده پژوهی، به این نتیجه رسید که نظام آموزش و پرورش آینده، نظامی هیبریدی خواهد بود که در آن هوش مصنوعی نقش معلم کمکی و تسهیل کننده یادگیری را ایفا می کند، نه جایگزین کامل معلمان انسانی. همچنین، یافته ها نشان می دهند که کشورهای در حال توسعه برای بهره مندی از مزایای هوش مصنوعی در آموزش، باید به موازات توسعه فناوری، به ارتقای فرهنگ دیجیتال، کاهش نابرابری های دیجیتال، و بومی سازی راهکارها توجه ویژه داشته باشند. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاران آموزشی با نگرشی آینده نگر، برنامه ریزی های استراتژیک جامع برای یکپارچه سازی تدریجی هوش مصنوعی در نظام آموزشی تدوین کنند و در این مسیر، مشارکت فعال معلمان، والدین، دانش آموزان و متخصصان فناوری را جلب نمایند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تحول آموزشی ، یادگیری شخصی سازی شده ، آینده پژوهی آموزش ، فناوری های نوین آموزشی ، یادگیری تطبیقی ، دیجیتالی سازی آموزش