آسیب شناسی نظام آموزش ضمن خدمت معلمان و ارائه الگوی بهینه

نظام آموزش ضمن خدمت معلمان یکی از ارکان اساسی توسعه حرفه ای کادر آموزشی و ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت است. این پژوهش با هدف شناسایی آسیب ها و چالش های موجود در نظام آموزش ضمن خدمت معلمان و ارائه الگوی بهینه برای بهبود آن انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل معلمان، مدیران آموزشی و کارشناسان حوزه آموزش ضمن خدمت می باشد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته، مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل اسناد بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش های ضمن خدمت فعلی با چالش های متعددی از جمله عدم نیازسنجی دقیق، فقدان هماهنگی بین محتوای آموزشی و نیازهای واقعی کلاس درس، ضعف در روش های آموزشی، کمبود امکانات و تجهیزات، عدم پیگیری و ارزشیابی مناسب، فقدان انگیزش کافی در معلمان، محدودیت های زمانی و بودجه ای، و نبود ارتباط موثر بین مراکز آموزشی و مدارس مواجه است. همچنین یافته ها حاکی از آن است که بسیاری از دوره های آموزشی صرفا جنبه تشریفاتی داشته و تاثیر چندانی بر عملکرد واقعی معلمان در کلاس درس ندارند. بر اساس نتایج به دست آمده، الگوی بهینه پیشنهادی شامل ابعاد مختلفی است: نیازسنجی علمی و دقیق، طراحی محتوای کاربردی و متناسب با نیازهای واقعی، استفاده از روش های نوین آموزشی، ایجاد نظام انگیزشی مناسب، تخصیص منابع کافی، استقرار سیستم ارزشیابی مستمر، توانمندسازی مربیان، ایجاد شبکه های حرفه ای یادگیری، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی، و ایجاد پیوند موثر بین نظریه و عمل. این الگو بر اساس رویکردهای یادگیری بزرگسالان، یادگیری تجربی، یادگیری مشارکتی و توسعه حرفه ای مستمر طراحی شده است. نتایج نشان می دهد که اجرای این الگو می تواند به طور معناداری بر بهبود شایستگی های حرفه ای معلمان، افزایش رضایت شغلی آنان و در نهایت ارتقای کیفیت آموزش دانش آموزان تاثیرگذار باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش ضمن خدمت ، توسعه حرفه ای معلمان ، آسیب شناسی ، الگوی بهینه ، شایستگی های حرفه ای ، نیازسنجی آموزشی