پدیده بازماندگی از تحصیل و کاهش انگیزه یادگیری

پدیده بازماندگی از تحصیل و کاهش انگیزه یادگیری، یکی از چالش های مهم نظام آموزشی ایران است که پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده ای به همراه دارد. هدف این پژوهش، تبیین این پدیده بر پایه تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های داخلی موجود است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و از نوع مطالعه مروری نظام مند (بدون متاآنالیز) با رویکرد کتابخانه ای است. جامعه پژوهش را کلیه منابع معتبر فارسی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ تشکیل می دادند که با نمونه گیری هدفمند انتخاب و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد این پدیده نتیجه تعامل پیچیده عوامل چندسطحی از جمله عوامل اقتصادی-خانوادگی (مانند فقر)، عوامل آموزشی-مدرسه ای (کیفیت پایین تدریس، محتوای بی ربط و روش های ارزشیابی نامناسب) و نابرابری در توزیع امکانات است. این عوامل در چرخه ای تقویت کننده، منجر به کاهش تدریجی انگیزه و در نهایت بازماندگی از تحصیل می شوند. نتیجه کلی حاکی از آن است که مقابله با این معضل، نیازمند رویکردی یکپارچه و سیاست گذاری هم زمان در ابعاد اقتصادی، حمایتی و اصلاحات کیفی در فرآیندهای آموزشی است. پژوهش های داخلی اگرچه عوامل موثر را به خوبی شناسایی کرده اند، اما در ارائه راهکارهای عملی آزموده شده و مطالعات طولی دارای خلاء هستند.

کلیدواژه ها:

بازماندگی از تحصیل ، انگیزه یادگیری ، ترک تحصیل ، نظام آموزشی ایران ، مطالعه مروری