فرصت ها، چالش ها و راهکارهای اجرای یادگیری یادگیرنده محور در مدارس

در نظام آموزشی نوین، گذار از الگوهای سنتی انتقال محتوای معلم محور به سوی رویکرد یادگیری یادگیرنده محور، یک ضرورت راهبردی برای پرورش نسل آینده ساز با مهارت های تفکر انتقادی، خلاقیت، مسئولیت پذیری و توانایی یادگیری مادام العمر به شمار می آید. این رویکرد که دانش آموز را به عنوان سازنده فعال دانش در مرکز فرآیند یادگیری قرار می دهد، از پشتوانه های نظری قوی در حوزه های روانشناسی شناختی و سازنده گرایی برخوردار است. با این حال، علیرغم پذیرش گسترده مزایای نظری آن، استقرار واقعی و موثر این الگو در بستر پیچیده و چندلایه مدارس، با مسائل و چالش های عمیقی مواجه است که بررسی توامان فرصت های پیش رو و موانع موجود را ضروری می سازد. بیان مساله اصلی این مقاله بر این اصل استوار است که علی رغم وجود فرصت هایی مانند پیشرفت فناوری های آموزشی، تاکید اسناد بالادستی بر تحول، و تغییر نگرش نسل جدید معلمان و دانش آموزان، مجموعه ای از چالش های ساختاری، فرهنگی و اجرایی، تحقق این رویکرد را با مشکل مواجه کرده است. این چالش ها شامل برنامه های درسی متمرکز و حجیم، نظام ارزشیابی کمی محور، تراکم بالای کلاس ها، نگرش های مقاوم موجود در بین ذی نفعان، کمبود توسعه حرفه ای موثر معلمان و محدودیت منابع است. این عوامل در کنار یکدیگر، اغلب موجب تقلیل این تحول به شکلی سطحی و صوری شده اند. بنابراین، شناسایی نظام مند این چالش ها در کنار تحلیل فرصت های مغفول مانده و در نهایت، ارائه راهکارهای عملی و بومی متناسب با شرایط مدارس ایران، گامی حیاتی برای تبدیل تئوری به عمل است. این مقاله در پی آن است تا با نگاهی همه جانبه، این سه گانه «فرصت، چالش و راهکار» را واکاوی نموده و مسیری برای اجرای اصیل و پایدار یادگیری یادگیرنده محور ترسیم کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری یادگیرنده محور ، چالش های اجرا ، فرصت های تحول ، راهکارهای بومی ، نظام آموزش مدرسه