تحلیل گفتمان در تعاملات کلاسی معلم و دانش آموز: رویکردها و پیامدهای آموزشی

تحلیل گفتمان به عنوان روشی قدرتمند برای درک تعاملات کلاسی معلم و دانش آموز، نقش مهمی در بهبود فرایندهای آموزشی ایفا می کند. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع پژوهش های اخیر در حوزه تحلیل گفتمان آموزشی انجام شده است. روش شناسی این پژوهش بر مرور نظام مند مطالعات منتشر شده در مجلات معتبر علمی طی سال های ۲۰۱۸-۲۰۲۳ استوار است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که الگوهای گفتمانی غالب در کلاس های درس اغلب معلم محور بوده و ساختار سه بخشی آغاز-پاسخ-بازخورد (IRF) بخش قابل توجهی از تعاملات کلاسی را تشکیل می دهد. همچنین، تحلیل ها آشکار می سازد که توزیع نامتوازن قدرت گفتمانی در کلاس درس، فرصت های مشارکت دانش آموزان را محدود می کند، اما استراتژی های گفتگومحور مانند پرسش های باز، تامل گرایی و تکنیک های تسهیل کننده گفتمان می تواند به افزایش مشارکت دانش آموزان و تعمیق یادگیری کمک کند. بررسی ها نشان می دهد که تعاملات گفتمانی دوسویه و مشارکتی با نتایج یادگیری مثبت تر، تفکر انتقادی و خودتنظیمی دانش آموزان همبستگی دارد. این پژوهش همچنین مدل های نوین تحلیل گفتمان آموزشی را معرفی کرده و کاربرد آنها در بافت های چندفرهنگی و چندزبانه را مورد بررسی قرار می دهد. یافته های این مطالعه می تواند به معلمان، پژوهشگران و سیاست گذاران آموزشی در طراحی محیط های یادگیری مشارکتی تر و اثربخش تر یاری رساند.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان کلاسی ، تعاملات معلم-دانش آموز ، الگوهای گفتمانی ، آموزش گفتگومحور ، قدرت گفتمانی