تحلیل کیفیت برنامه درسی رسمی و انطباق آن با نیازهای جامعه

برنامه درسی رسمی به عنوان سند هدایت کننده نظام آموزشی، نقشی تعیین کننده در تربیت نسل آینده و توسعه پایدار کشور ایفا می کند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل کیفیت برنامه درسی رسمی و سنجش میزان انطباق آن با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، ترکیبی (Mixed Methods) از نوع اکتشافی-توصیفی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی معلمان متوسطه دوم شهر مشهد، اساتید دانشگاه و کارشناسان برنامه ریزی درسی بود که از میان آن ها ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و ۱۵ نفر به روش هدفمند (نظری) برای مصاحبه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته با روایی محتوایی تایید شده و پایایی ۰/۸۹، و همچنین مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. نتایج تحلیل کمی نشان داد که از دیدگاه دبیران، میزان انطباق برنامه درسی با نیازهای اجتماعی در حد متوسط (M=۳.۲) و با نیازهای شغلی در حد پایین تر از متوسط (M=۲.۸) است. نتایج کیفی نیز نشان داد که برنامه درسی فعلی بیش از حد محتوا-محور است، مهارت های زندگی و تفکر انتقادی را نادیده می گیرد و با فاصله زمانی زیاد نسبت به تغییرات اجتماعی به روزرسانی می شود. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که در بازنگری برنامه های درسی، رویکرد از انتقال دانش صرف به پرورش شایستگی های چندگانه تغییر یابد و مکانیزم های انعطاف پذیری محلی در برنامه ریزی درسی گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی رسمی ، نیازهای جامعه ، انطباق برنامه درسی ، کیفیت آموزش ، برنامه ریزی درسی ، مهارت های زندگی.