جایگاه آموزش جغرافیا در پرورش تفکر سیستمی و درک پیوستگی پدیده های طبیعی و انسانی

در دنیای معاصر، مسائل جغرافیایی بیش از هر زمان دیگری ماهیتی پیچیده، چندبعدی و به هم پیوسته یافته اند. پدیده هایی مانند تغییرات اقلیمی، بحران آب، رشد شهرنشینی، مهاجرت و نابرابری های منطقه ای را نمی توان به صورت تک عاملی یا خطی تحلیل کرد. در چنین شرایطی، پرورش «تفکر سیستمی» به عنوان یکی از مهارت های کلیدی قرن بیست ویکم، اهمیتی ویژه پیدا می کند. آموزش جغرافیا به دلیل ماهیت تلفیقی و میان رشته ای خود، ظرفیت بالایی برای تقویت این نوع تفکر در دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش جغرافیا در پرورش تفکر سیستمی و درک پیوستگی پدیده های طبیعی و انسانی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و تحلیل دیدگاه های نظری و آموزشی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که آموزش هدفمند جغرافیا می تواند دانش آموزان را از نگاه جزئی نگر به سوی درک کل نگر سوق داده و توان تحلیل روابط علت و معلولی میان عناصر محیطی و انسانی را در آنان تقویت کند. نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در رویکردهای آموزشی جغرافیا و توجه بیشتر به آموزش تفکر سیستمی تاکید دارد.