کلاس معکوس و یادگیری مشارکتی: بررسی اثرات تعامل معلم و دانش آموز بر توسعه مهارت های فعال یادگیری

پیشرفت های فناوری و تغییر انتظارات یادگیرندگان در عصر اطلاعات، نظام های آموزشی را ملزم به بازنگری در روش های تدریس سنتی کرده است. یکی از راهبردهای نوین و اثربخش در این زمینه، مدل کلاس معکوس است که با انتقال بخش عمده محتوای درسی به خارج از کلاس و اختصاص زمان حضور در کلاس به فعالیت های تعاملی، فرصت یادگیری فعال و تعامل مستقیم معلم و دانش آموز را افزایش می دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر کلاس معکوس بر تعامل آموزشی و تقویت یادگیری فعال انجام شد. محتوای آموزشی به شکل ویدئوهای کوتاه، منابع دیجیتال و فعالیت های پیش کلاسی طراحی شد تا دانش آموزان پیش از کلاس با مفاهیم آشنا شوند. در کلاس، زمان بیشتر صرف حل مسئله، بحث گروهی، ارائه بازخورد و فعالیت های مشارکتی گردید. نتایج نشان می دهد که اجرای کلاس معکوس موجب افزایش چشمگیر تعامل میان معلم و دانش آموز، ارتقای مهارت های مشارکت شناختی، مسئولیت پذیری و همکاری گروهی دانش آموزان شده است. همچنین این روش، زمینه ساز تقویت مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله و ارتقای کیفیت یادگیری فعال شده است. یافته ها تاکید می کند که کلاس معکوس، با ایجاد محیط یادگیری پویا و تعاملی، دانش آموزان را از حالت دریافت منفعل دانش خارج کرده و آن ها را به مشارکت کنندگان فعال فرایند یاددهی–یادگیری تبدیل می کند.