/نقش هوش هیجانی معلم در مدیریت کلاس های چالش برانگیز

هوش هیجانی معلم یکی از مهم ترین متغیرهای روان شناختی در موفقیت فرایند تدریس و مدیریت کلاس، به ویژه در کلاس های چالش برانگیز است. کلاس چالش برانگیز به محیطی گفته می شود که در آن با تنوع بالای ویژگی های فردی و فرهنگی دانش آموزان، رفتارهای پرخاشگرانه یا اخلالگر، مشکلات انگیزشی، اضطراب، افت تحصیلی، و تعارض های میان فردی مواجه هستیم. در چنین فضایی، صرف تکیه بر مهارت های شناختی و علمی معلم کافی نیست و توانایی او در شناخت، تنظیم و استفاده سازگارانه از هیجان ها، نقشی کلیدی ایفا می کند. پژوهش های انجام شده در ایران نشان داده اند که هوش هیجانی بالاتر معلمان با کاهش بروز تعارض در کلاس، افزایش جو عاطفی مثبت، بهبود انگیزش تحصیلی، و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان مرتبط است (برای مثال: سیف، ۱۳۹۹؛ افروز، ۱۳۹۶؛ حسینی، ۱۳۹۷). این مقاله با رویکردی تحلیلی مروری، به تبیین مبانی نظری هوش هیجانی و مولفه های آن، تشریح ارتباط آن با مدیریت کلاس های چالش برانگیز، و ارائه راهبردهای عملی برای تقویت هوش هیجانی معلمان می پردازد. نتیجه گیری نشان می دهد که توسعه هوش هیجانی معلمان نه تنها یک توانمندی فردی، بلکه یک ضرورت راهبردی در نظام آموزشی است و می تواند به عنوان محوری برای طراحی برنامه های رشد حرفه ای معلمان و سیاست گذاری آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش هیجانی ، معلم ، مدیریت کلاس درس ، کلاس های چالش برانگیز ، مهارت های اجتماعی ، تنظیم هیجان ، جو عاطفی کلاس