تاثیر هوش مصنوعی بر نقش و هویت حرفه ای معلمان در آینده آموزش و پرورش

هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از پیشرفته ترین فناوری های قرن بیست و یکم، نه تنها ابزارهای نوین برای تولید، سازماندهی و ارزیابی محتواهای آموزشی فراهم کرده، بلکه به طور بنیادی بر مفهوم و ساختار حرفه ای معلم اثر می گذارد. این مقاله با تکیه بر مرور ادبیات فارسی و بررسی تجربی چندین پروژه ملی در حوزه ی آموزش، تاثیر هوش مصنوعی بر نقش، وظایف و هویت حرفه ای معلمان در آینده ی آموزش و پرورش را مورد تحلیل قرار می دهد. ابتدا به تعریف هوش مصنوعی و مولفه های اصلی آن در حوزه ی آموزشی پرداخته، سپس تغییرات کلیدی در نقش معلم – از «تراویح گر» به «راهنما پشتیبان ارزیاب» – را بررسی می کند. در ادامه فرصت های مهمی همچون شخصی سازی فرایند یادگیری، بهبود بازخورد، ارتقای مهارت های دیجیتال و گسترش نقش مشاور حرفه ای معلم، مورد بررسی قرار می گیرد. چالش های فنی (زیرساخت، کیفیت داده)، محتوایی (نگهداری خلاقیت و تعامل انسانی) و اخلاقی (حریم خصوصی، شفافیت الگوریتمی) نیز به صورت جامع تجزیه و تحلیل می شوند. از طریق مطالعه ی موردی پروژه ی «آموزش یاریات مدارس نمونه ای در تهران و اصفهان، نشان داده می شود که ادغام هوش مصنوعی می تواند نقش معلم را از انتقال محتوای خشک به تسهیل گر یادگیری تبدیل کند، در حالی که هویت حرفه ای معلم به عنوان «معلم فضیل ساز مربی» تقویت می شود. در پایان، چشم انداز آینده بر پایه ی آموزش ترکیبی (Blended Learning)، توسعه ی زیرساخت های هوشمند، برنامه ریزی ارتقای مهارت های دیجیتال معلمان و تدوین چارچوب های قانونی شفاف پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: هوش مصنوعی ، معلم هوشمند ، نقش آموزشی ، هویت حرفه ای معلم ، آموزش ترکیبی ، اخلاق داده ها