چگونه توانستیم اسراف نکردن و صرفه جویی را با رفتارسازی و فرهنگ سازی دینی در دانش اموزان آموزشگاه شاهد ۱۷ شهریور نهادینه سازیم؟

صرفه جویی و پرهیز از اسراف، یکی از ارزش های اخلاقی و دینی اساسی است که نهادینه سازی آن در دوران کودکی می تواند زمینه ساز شکل گیری رفتارهای اقتصادی، محیط دوستانه و اخلاقی در آینده شود. مشاهده رفتارهای دانش آموزان پایه های ابتدایی آموزشگاه شاهد ۱۷ شهریور نشان داد که بسیاری از کودکان به دلیل عدم آگاهی و نبود آموزش هدفمند دینی و رفتاری، تمایل به اسراف در مصرف منابع مدرسه و وسایل شخصی دارند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف نهادینه سازی رفتار صرفه جویی و پرهیز از اسراف از طریق رفتارسازی و فرهنگ سازی دینی در دانش آموزان طراحی و اجرا شد.این پژوهش از نوع اقدام پژوهی بود و با مشارکت مستقیم مدیر مدرسه، معاون آموزشی، معلمان و والدین در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انجام گرفت. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مدرسه بود. برای گردآوری داده ها از مشاهده مستقیم، پرسشنامه رفتار مصرفی، مصاحبه با معلمان و والدین و ثبت روزانه رفتارهای دانش آموزان استفاده شد.پس از تشخیص مشکل و تحلیل وضع موجود، راهکارهای عملی و موثر شامل: کارگاه های آموزشی دینی درباره صرفه جویی و پرهیز از اسراف، بازی ها و فعالیت های مشارکتی با محوریت مدیریت منابع، مسابقات مصرف بهینه، داستان ها و قصه های دینی آموزنده و آموزش والدین برای هدایت رفتاری فرزندان طراحی و اجرا شد. این اقدامات در طول شش هفته ابتدایی سال تحصیلی اجرا شد و شواهد دوم برای بررسی پیشرفت ها و تغییرات رفتاری جمع آوری گردید.یافته ها نشان داد که پس از اجرای مداخلات: رفتارهای اسراف آمیز دانش آموزان کاهش یافته و رفتارهای صرفه جویانه و مشارکت در مصرف بهینه منابع افزایش چشمگیری داشته است. کودکان با مشارکت فعال در فعالیت های گروهی و بهره گیری از داستان ها و آموزش های دینی، آگاهی و علاقه بیشتری به رعایت اصول صرفه جویی پیدا کردند. همچنین والدین با آموزش های ارائه شده، نقش موثری در تقویت رفتارهای صرفه جویانه فرزندان خود ایفا کردند.نتیجه گیری پژوهش نشان داد که ادغام آموزش دینی، رفتارسازی و فعالیت های عملی می تواند به شکل موثری فرهنگ صرفه جویی و پرهیز از اسراف را در دانش آموزان پایه های ابتدایی نهادینه سازد. این اقدام پژوهی می تواند به عنوان مدل عملی و کاربردی برای مدارس مشابه مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز شکل گیری رفتارهای اخلاقی، اقتصادی و اجتماعی پایدار در کودکان شود.

کلیدواژه ها:

صرفه جویی ، اسراف نکردن ، رفتارسازی ، فرهنگ سازی دینی ، آموزش ابتدایی