تاثیر روش های یادگیری مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی بر مشارکت و انگیزه دانش آموزان

تحولات سریع فناوری های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های نوینی مواجه ساخته است. در سال های اخیر، روش های یادگیری مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی به عنوان رویکردهایی نوآورانه در فرایند آموزش و یادگیری مطرح شده اند که هدف اصلی آن ها افزایش کیفیت یادگیری، ارتقای مشارکت فعال دانش آموزان و تقویت انگیزه تحصیلی آنان است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر روش های یادگیری مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی بر میزان مشارکت و انگیزه دانش آموزان انجام شده است. رویکرد پژوهش حاضر از نوع مروری-تحلیلی بوده و با استفاده از تحلیل نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی منتشرشده در دهه اخیر صورت گرفته است. در این راستا، مقالات علمی، پایان نامه ها و گزارش های پژوهشی مرتبط با کاربرد فناوری های آموزشی نوین، سیستم های هوشمند یادگیری، یادگیری تطبیقی، بازی وارسازی آموزشی و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری فناوری های نوین آموزشی و هوش مصنوعی می تواند نقش بسزایی در افزایش مشارکت شناختی، رفتاری و عاطفی دانش آموزان ایفا کند. محیط های یادگیری هوشمند با فراهم سازی بازخورد فوری، محتوای شخصی سازی شده و مسیرهای یادگیری متناسب با توانایی ها و علایق دانش آموزان، زمینه تعامل فعال تر آنان با محتوای درسی را فراهم می سازند. همچنین استفاده از ابزارهایی مانند سامانه های یادگیری تطبیقی، معلم های مجازی، چت بات های آموزشی و نرم افزارهای تحلیلی، موجب افزایش احساس خودکارآمدی و کنترل یادگیری در دانش آموزان می شود که این امر به طور مستقیم با افزایش انگیزه درونی آنان ارتباط دارد. نتایج حاکی از آن است که روش های یادگیری مبتنی بر فناوری، در صورت طراحی آموزشی مناسب و هدایت موثر معلم، می توانند محیطی جذاب، تعاملی و پویا ایجاد کنند که یادگیری را از حالت منفعلانه خارج ساخته و دانش آموزان را به مشارکت فعال در فرایند یاددهی–یادگیری ترغیب نماید. با این حال، پژوهش ها نشان می دهند که چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، کمبود مهارت های فناورانه معلمان، وابستگی بیش ازحد به فناوری و مسائل اخلاقی مرتبط با استفاده از هوش مصنوعی نیز می توانند اثربخشی این روش ها را تحت تاثیر قرار دهند. بهره گیری آگاهانه و هدفمند از روش های یادگیری مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی، در کنار نقش راهبردی معلم، می تواند به افزایش مشارکت، انگیزه و کیفیت یادگیری دانش آموزان منجر شود. بنابراین پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی و معلمان با فراهم سازی زیرساخت های مناسب، آموزش حرفه ای معلمان و تدوین چارچوب های اخلاقی، زمینه استفاده موثر از این فناوری ها را در نظام آموزشی فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، فناوری آموزشی ، مشارکت دانش آموزان ، انگیزه یادگیری ، یادگیری هوشمند