جایگاه تربیت شهروندی در محتوای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی: تحلیل و ارزیابی

این پژوهش با هدف بررسی میزان استفاده از مفاهیم تربیت شهروندی در کتاب های درسی مطالعات اجتماعی پایه های چهارم، پنجم و ششم دوره ابتدایی (سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳) انجام شد. روش تحقیق تحلیل محتوای کمی بود و جامعه آماری شامل کل متن، تصاویر، فعالیت های کلاسی و پرسش های کتاب های مذکور بود. ابزار پژوهش شامل سه مولفه اصلی دانش، مهارت و نگرش و ۲۴ خرده مولفه تربیت شهروندی بود. داده ها با استفاده از نرم افزار آنتروپی شانون تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بیشترین محتوای کتاب ها به دانش شهروندی اختصاص دارد، به ویژه مولفه هویت ملی با بیشترین فراوانی و آشنایی با جنگ و دفاع مقدس با بیشترین بار اطلاعاتی و ضریب اهمیت. در زمینه مهارت شهروندی، بیشترین فراوانی مربوط به کاوشگری و بالاترین بار اطلاعاتی و ضریب اهمیت به خودآگاهی تعلق داشت. همچنین در مولفه نگرش شهروندی، بیشترین فراوانی مربوط به پذیرش تنوع و تکثر و بیشترین بار اطلاعاتی و ضریب اهمیت به قدرشناسی از میراث فرهنگی اختصاص داشت. نتایج پژوهش نشان می دهد که محتوای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی تا حد زیادی به توسعه دانش، مهارت و نگرش های مرتبط با تربیت شهروندی می پردازد، اما برخی مولفه ها نیازمند توجه و تقویت بیشتر هستند.

کلیدواژه ها:

تربیت شهروندی ، کتاب درسی ، مطالعات اجتماعی ، تحلیل محتوا ، دوره ابتدایی