بررسی تاثیر آموزش مسئولیت پذیری بر رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش مسئولیت پذیری بر رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است. مسئولیت پذیری به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های رشد اجتماعی–اخلاقی، نقش بسزایی در شکل گیری رفتارهای مطلوب، خودکنترلی، پایبندی به قوانین و موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. با توجه به حساس بودن دوره ابتدایی در شکل گیری شخصیت و عادات یادگیری، آموزش هدفمند مسئولیت پذیری می تواند زمینه ساز بهبود رفتارهای فردی و اجتماعی و ارتقای عملکرد تحصیلی باشد.این پژوهش با رویکرد نیمه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی شهر … در سال تحصیلی … بود که از میان آنان، نمونه ای به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مسئولیت پذیری دانش آموزان، پرسشنامه رفتارهای کلاسی (از دید معلم) و میانگین نمرات تحصیلی به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی بود. گروه آزمایش طی … جلسه در برنامه آموزش مسئولیت پذیری شرکت کرد که این برنامه شامل آموزش مفاهیمی مانند پذیرش پیامد اعمال، انجام تکالیف فردی، همکاری گروهی، احترام به قوانین کلاس، خودنظم دهی و تصمیم گیری مسئولانه بود، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول مدرسه را دریافت کرد.یافته ها با استفاده از روش های آماری مناسب از جمله آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش مسئولیت پذیری تاثیر معناداری بر بهبود رفتارهای کلاسی دانش آموزان از جمله کاهش رفتارهای ناسازگار، افزایش مشارکت در فعالیت های آموزشی و بهبود روابط اجتماعی داشته است. همچنین، عملکرد تحصیلی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری افزایش با توجه به حساس بودن دوره ابتدایی در شکل گیری شخصیت و عادات یادگیری، آموزش هدفمند مسئولیت پذیری می تواند زمینه ساز بهبود رفتارهای فردی و اجتماعی و ارتقای عملکرد تحصیلی باشد.این پژوهش با رویکرد نیمه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی شهر … در سال تحصیلی … بود که از میان آنان، نمونه ای به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مسئولیت پذیری دانش آموزان، پرسشنامه رفتارهای کلاسی (از دید معلم) و میانگین نمرات تحصیلی به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی بود. گروه آزمایش طی … جلسه در برنامه آموزش مسئولیت پذیری شرکت کرد که این برنامه شامل آموزش مفاهیمی مانند پذیرش پیامد اعمال، انجام تکالیف فردی، همکاری گروهی، احترام به قوانین کلاس، خودنظم دهی و تصمیم گیری مسئولانه بود، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول مدرسه را دریافت کرد.یافته ها با استفاده از روش های آماری مناسب از جمله آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش مسئولیت پذیری تاثیر معناداری بر بهبود رفتارهای کلاسی دانش آموزان از جمله کاهش رفتارهای ناسازگار، افزایش مشارکت در فعالیت های آموزشی و بهبود روابط اجتماعی داشته است. همچنین، عملکرد تحصیلی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافت. این یافته ها حاکی از آن است که آموزش مسئولیت پذیری می تواند با تقویت خودکنترلی، انگیزش درونی و تعهد به یادگیری، زمینه ساز پیشرفت تحصیلی دانش آموزان شود.در مجموع، نتایج پژوهش بر ضرورت گنجاندن آموزش مسئولیت پذیری در برنامه های درسی و تربیتی مدارس ابتدایی تاکید دارد و می تواند برای معلمان، مشاوران آموزشی و برنامه ریزان درسی در جهت ارتقای کیفیت آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده، تاثیر این آموزش بر متغیرهایی مانند عزت نفس، انگیزش تحصیلی و مهارت های اجتماعی نیز مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری ، رفتار دانش آموزان ، عملکرد تحصیلی ، آموزش ابتدایی ، مهارت های اجتماعی