تاثیر روش های یادگیری فعال بر انگیزه و مشارکت دانش آموزان

یادگیری فعال به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با تاکید بر مشارکت مستقیم دانش آموزان در فرایند یادگیری، توسعه مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله و تقویت انگیزه درونی را هدف قرار می دهد. برخلاف روش های سنتی که یادگیری اغلب منفعلانه و معلم محور است، یادگیری فعال دانش آموزان را در تعامل با هم کلاسی ها و محتوای آموزشی قرار می دهد و باعث می شود یادگیری برای آنان معنادارتر و جذاب تر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش های تدریس فعال بر انگیزه و مشارکت دانش آموزان طراحی شد و از نوع کمی و توصیفی-پیمایشی است. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد سنجش میزان استفاده معلمان از روش های فعال و پرسشنامه انگیزه و مشارکت دانش آموزان جمع آوری شد. نتایج نشان داد که استفاده از روش های فعال، به ویژه یادگیری مبتنی بر پروژه و فعالیت های گروهی، ارتباط مثبت و معناداری با انگیزه یادگیری و سطح مشارکت دانش آموزان دارد و دانش آموزان در محیط های فعال، علاقه، اشتیاق و مسئولیت پذیری بیشتری نسبت به فرایند یادگیری نشان می دهند. علاوه بر این، فعالیت های تجربه محور و بحث های کلاسی نیز اثر مثبت قابل توجهی بر انگیزه و مشارکت دانش آموزان دارند، هرچند نسبت به پروژه های گروهی و فعالیت های عملی کمتر برجسته هستند. یافته ها نشان می دهد که طراحی کلاس های فعال و آموزش معلمان در به کارگیری استراتژی های متنوع تدریس، نه تنها انگیزه درونی دانش آموزان را افزایش می دهد بلکه مهارت های اجتماعی، ارتباطی و تفکر انتقادی آنان را نیز ارتقا می بخشد. این پژوهش بر اهمیت ایجاد محیط های یادگیری تعاملی و جذاب تاکید دارد و پیشنهاد می کند که مدارس و معلمان، روش های فعال را به صورت سیستماتیک در برنامه های درسی خود به کار گیرند تا توانمندی های دانش آموزان به حداکثر برسد و یادگیری آنان پایدار و معنادار شود.