سواد هوش مصنوعی انتقادی به عنوان یک ضرورت برنامه درسی

چکیده:در عصر گسترش فزاینده فناوری های هوش مصنوعی در تمامی عرصه های زندگی، رویکردی منفعلانه یا صرفا فنی به این پدیده، ناکافی و حتی خطرآفرین است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه ای، بر ضرورت گنجاندن «سواد هوش مصنوعی انتقادی» به عنوان یک رکن اساسی در برنامه های درسی تاکید می کند. سواد هوش مصنوعی انتقادی، فراتر از شناخت عملکرد ابزارها، به معنای پرورش توانایی تحلیل پیامدهای اخلاقی و اجتماعی الگوریتم ها، شناسایی سوگیری های نهفته در آن ها و تعامل آگاهانه و مسئولانه با سیستم های هوشمند است. یافته ها نشان می دهد که نادیده گرفتن این بعد انتقادی در آموزش، می تواند به بازتولید نابرابری ها، تضعیف عاملیت انسانی و کاهش قدرت داوری در نسل های آینده بینجامد. در مقابل، ادغام این سواد در برنامه درسی، دانش آموزان و دانشجویان را به شهروندانی فعال، نقاد و اخلاق مدار در جامعه دیجیتال تبدیل می کند که قادرند نه تنها از فناوری استفاده کنند، بلکه در شکل دهی به مسیر توسعه آن نیز نقش داشته باشند. بر این اساس، این مقاله استدلال می کند که تحول در سیاست های برنامه ریزی درسی و بازآفرینی نقش معلم به عنوان تسهیل گر تفکر انتقادی، امری ضروری و فوری است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: سواد هوش مصنوعی انتقادی ، برنامه ریزی درسی ، اخلاق هوش مصنوعی ، سوگیری الگوریتمی ، شهروندی دیجیتال ، آموزش انتقادی.