بررسی رابطه میان خودپنداره تحصیلی و عزت نفس دانش آموزان

خودپنداره تحصیلی به عنوان درک و ارزیابی دانش آموز از توانایی ها و عملکرد خود در حیطه یادگیری و محیط آموزشی تعریف می شود. عزت نفس نیز یک مفهوم کلی تر است که به قضاوت و احساس ارزشمندی فرد نسبت به خود به عنوان یک شخص اشاره دارد. پژوهش های متعدد حاکی از وجود رابطه ای متقابل، قوی و مثبت بین این دو سازه مهم روان شناختی در دانش آموزان است.یافته ها نشان می دهند که دانش آموزانی که خودپنداره تحصیلی قوی تری دارند (یعنی خود را در درس و مدرسه توانا و شایسته می دانند)، به طور معمول از سطح عزت نفس کلی بالاتری نیز برخوردارند. موفقیت ها و بازخوردهای مثبت در حیطه تحصیل، احساس کفایت و ارزشمندی را در آنان تقویت می کند که این احساس به سایر حوزه های زندگی و خودپنداره کلی آنان سرایت می کند. برعکس، تجربه مکرر شکست، انتقاد شدید یا احساس ناتوانی در امور درسی می تواند به تضعیف خودپنداره تحصیلی و در نتیجه، کاهش عزت نفس کلی بینجامد.این رابطه دوسویه است؛ به این معنا که دانش آموزان با عزت نفس بالا نیز باورهای مثبت تری نسبت به توانایی های یادگیری خود دارند، چالش های تحصیلی را بهتر مدیریت می کنند و در مواجهه با مشکلات پایداری بیشتری نشان می دهند. بنابراین، این دو عامل یک چرخه تقویت کننده یا تضعیف کننده تشکیل می دهند. توجه به این ارتباط نزدیک برای والدین، معلمان و روان شناسان تربیتی حیاتی است. طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی که همزمان بر ارتقای باورهای مثبت نسبت به توانایی های تحصیلی و تقویت حس ارزشمندی کلی دانش آموز تمرکز دارند، می تواند نقش مهمی در سلامت روان و پیشرفت همه جانبه آنان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

خودپنداره تحصیلی ، عزت نفس ، دانش آموزان ، عملکرد تحصیلی ، روان شناسی تربیتی