بررسی عوامل داخلی و خارجی تضعیف انقلاب مشروطه ایران

انقلاب مشروطه ایران (۱۹۰۶–۱۹۱۱) نقطه عطفی در تاریخ سیاسی و اجتماعی کشور بود که با هدف محدودسازی قدرت مطلقه و استقرار قانون اساسی آغاز شد، اما دستاوردهای آن به دلیل مجموعه ای از عوامل داخلی و خارجی، نتوانست به شکل پایدار تحقق یابد. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی، به بررسی عوامل داخلی شامل ضعف ساختارهای نهادی و اجرایی، اختلاف و چندپارگی نیروهای مشروطه خواه، تعارض های فکری میان سنت و تجدد، ناآگاهی سیاسی و بازتولید استبداد صغیر، و عوامل خارجی شامل مداخلات روسیه و بریتانیا، قراردادها و فشارهای بین المللی و رقابت قدرت های بزرگ می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تعامل و هم افزایی این عوامل، تضعیف نهادهای مشروطه، کاهش مشارکت سیاسی مردم و محدود شدن نقش مجلس و قانون اساسی را در پی داشت و زمینه ساز شکل گیری دولت های اقتدارگرا در دوره پهلوی شد. این پژوهش بر اهمیت تحلیل ترکیبی عوامل داخلی و خارجی در فهم ناکامی انقلاب های سیاسی و پیامدهای بلندمدت آن ها تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

انقلاب مشروطه ، عوامل داخلی ، عوامل خارجی ، تضعیف مشروطه ، مجلس شورای ملی ، استبداد صغیر ، مداخلات خارجی ، قانون اساسی.