نقش سواد رسانه ای معلم در تربیت دانش آموزان آگاه و مسئول

در عصر رسانه ها و ارتباطات دیجیتال، مدرسه دیگر تنها محیط یادگیری رسمی نیست؛ بلکه بخشی از شبکه ای گسترده از تاثیرگذاریه دیگر تنها محیط یادگیری رسمی نیست؛ بلکه بخشی از شبکه ای گسترده از تاثیرگذاری های فرهنگی و ارتباطی است که ذهن و رفتار دانش آموزان را شکل می دهد. رسانه ها به ویژه شبکه های اجتماعی، ارزش ها، هویت ها و حتی روابط اجتماعی نسل جدید را دگرگون کرده اند. در چنین شرایطی، نقش معلم به عنوان تسهیل گر فهم انتقادی پیام های رسانه ای و هدایت گر اخلاقی رفتار دیجیتال دانش آموزان اهمیت دوچندان پیدا می کند.سواد رسانه ای معلم شامل توانایی درک، تحلیل، ارزیابی و تولید مسئولانه محتوا در محیط های رسانه ای است. معلمی که دارای این شایستگی است، می تواند با بهره گیری از رسانه ها در فرایند تدریس، یادگیری معنادارتر و جذاب تری ایجاد کند، در عین حال مهارت های تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری و خودکنترلی را در دانش آموزان پرورش دهد.از منظر تربیتی، سواد رسانه ای معلم سبب می شود فرآیند آموزش از حالت انتقال یک سویه اطلاعات خارج شده شده شده و به گفت وگویی آگاهانه میان دانش آموز و معلم تبدیل شود. چنین معلمی به جای کنترل مصرف رسانه ای دانش آموزان، آنان را در مسیر “مصرف هدفمند و اخلاقی رسانه ها” هدایت می کند و از طریق روش هایی چون تحلیل اخبار، بررسی تبلیغات تجاری، یا ساخت محتوای آموزشی، بستر تربیت «شهروند دیجیتال مسئول» را فراهم می سازد.نتایج ای دانش آموزان، آنان را در مسیر “مصرف هدفمند و اخلاقی رسانه ها” هدایت می کند و از طریق روش هایی چون تحلیل اخبار، بررسی تبلیغات تجاری، یا ساخت محتوای آموزشی، بستر تربیت «شهروند دیجیتال مسئول» را فراهم می سازد.نتایج بررسی های نظری و تجربی نشان می دهد که بین میزان سواد رسانه ای معلمان و سطح مسئولیت پذیری، آگاهی اجتماعی و تفکر انتقادی دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. بنابراین، گنجاندن آموزش سواد رسانه ای در برنامه های تربیت معلم، برگزاری دوره های ضمن خدمت و ایجاد بسترهای تبادل تجربه میان معلمان رسانه سواد از الزامات نظام آموزشی امروز است.در مجموع می توان گفت که توسعه سواد رسانه ای معلمان نه تنها موجب ارتقای کیفیت آموزش می شود، بلکه نقشی بنیادین در تربیت نسلی آگاه، دارای بصیرت رسانه ای و مسئول نسبت به جامعه و محیط دیجیتال دارد.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، معلم ، تربیت اخلاقی ، تفکر انتقادی ، مسئولیت پذیری دیجیتال ، آموزش و پرورش ، شهروندی آگاه