تحلیل نقش آموزه های اخلاقی قرآن کریم در تربیت اخلاقی دانش آموزان مدارس (مطالعه ای کاربردی در نظام آموزش وپرورش ایران)

تربیت اخلاقی یکی از بنیادی ترین کارکردهای نظام های آموزشی و از ارکان اساسی رشد همه جانبه انسان به شمار می آید. در نظام آموزش وپرورش جمهوری اسلامی ایران، که مبتنی بر مبانی معرفتی و ارزشی اسلام است، قرآن کریم به عنوان اصلی ترین منبع وحیانی، ظرفیت گسترده ای برای هدایت فرآیند تربیت اخلاقی دانش آموزان داراست. آموزه های اخلاقی قرآن کریم با تاکید بر پرورش درونی انسان، اصلاح رفتار فردی و سامان دهی روابط اجتماعی، چارچوبی جامع و منسجم برای تربیت اخلاقی ارائه می دهند. با این حال، میزان بهره گیری نظام مند و اثربخش از این آموزه ها در ساختار، محتوا و فرآیندهای آموزشی مدارس همواره محل تامل و نقد بوده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش آموزه های اخلاقی قرآن کریم در تربیت اخلاقی دانش آموزان مدارس، مطالعه ای کاربردی در بستر نظام آموزش وپرورش ایران انجام می دهد. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه روش کیفی، از طریق تحلیل محتوای آیات اخلاقی قرآن کریم، بررسی اسناد بالادستی آموزش وپرورش، برنامه های درسی و مطالعات علمی پیشین صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزه های اخلاقی قرآن کریم، شامل اصولی نظیر عدالت، صداقت، مسئولیت پذیری، کرامت انسانی، خودکنترلی و احترام متقابل، از ظرفیت بالایی برای نهادینه سازی ارزش های اخلاقی در دانش آموزان برخوردارند، اما تحقق عملی این ظرفیت ها مستلزم بازنگری در سیاست های تربیتی، شیوه های آموزش اخلاق و نقش آفرینی فعال معلمان و محیط مدرسه است. این پژوهش در نهایت می کوشد با ارائه تحلیلی جامع، زمینه های تقویت پیوند میان اخلاق قرآنی و تربیت اخلاقی دانش آموزان را تبیین کرده و راهکارهایی کاربردی برای ارتقای کارآمدی نظام آموزش وپرورش ایران در این حوزه ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

آموزه های اخلاقی قرآن کریم ، تربیت اخلاقی ، دانش آموزان ، آموزش وپرورش ایران ، تعلیم و تربیت اسلامی