تاثیر هوش هیجانی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

هدف از نگارش این مقاله بررسی نقش و تاثیر هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر ابعاد شناختی، هیجانی و اجتماعی یادگیری است. در سال های اخیر، نظام های آموزشی بیش از پیش به این واقعیت توجه کرده اند که موفقیت تحصیلی تنها حاصل توانایی های شناختی و هوش منطقی نیست، بلکه عوامل هیجانی و روان شناختی نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، انگیزش تحصیلی و عملکرد آموزشی دانش آموزان ایفا می کنند. هوش هیجانی به عنوان توانایی درک، تنظیم و مدیریت هیجان های خود و دیگران، یکی از مهم ترین سازه هایی است که می تواند به تبیین تفاوت های فردی در پیشرفت تحصیلی کمک کند.این مقاله با رویکردی تحلیلی و مروری، به بررسی مبانی نظری، پیشینه پژوهش و یافته های مطالعات داخلی و خارجی در زمینه رابطه هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پرداخته است. نتایج حاصل از بررسی پژوهش ها نشان می دهد که بین هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد و دانش آموزانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردارند، معمولا عملکرد تحصیلی بهتری را تجربه می کنند. این رابطه نه تنها به صورت مستقیم، بلکه از طریق متغیرهای میانجی همچون خودتنظیمی یادگیری، انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی، سلامت روان و کیفیت روابط اجتماعی تقویت می شود.یافته ها حاکی از آن است که هوش هیجانی به دانش آموزان کمک می کند تا استرس های تحصیلی، اضطراب امتحان و فشارهای آموزشی را بهتر مدیریت کنند و با تمرکز و پایداری بیشتری به فعالیت های یادگیری بپردازند. همچنین مهارت های هیجانی نظیر همدلی، ارتباط موثر و مدیریت تعارض نقش مهمی در بهبود تعاملات اجتماعی دانش آموزان و ایجاد فضای یادگیری مثبت ایفا می کنند. این عوامل در مجموع موجب افزایش مشارکت کلاسی، تعهد تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه می شوند که همگی از پیش بین های مهم موفقیت تحصیلی به شمار می آیند.نتایج این مقاله نشان می دهد که هوش هیجانی قابلیتی آموختنی و قابل پرورش است و می توان از طریق برنامه های آموزش یادگیری اجتماعی-هیجانی، آن را در دانش آموزان تقویت کرد. بر این اساس، توجه به توسعه مهارت های هیجانی در کنار آموزش های شناختی می تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت نظام آموزشی و پرورش دانش آموزانی موفق، سازگار و برخوردار از سلامت روان ایفا کند. این یافته ها پیامدهای کاربردی مهمی برای معلمان، مشاوران تربیتی و سیاست گذاران آموزشی به همراه دارد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، یادگیری اجتماعی-هیجانی