مشارکت خانواده بر فضای یادگیری وآموزش بر کودکان

ورود گسترده فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی به فضای آموزشی کودکان فرصت های فراوانی برای شخصی سازی یادگیری، تقویت مشارکت خانواده و افزایش بهره وری آموزشی فراهم آورده است؛ اما هم زمان مسائل اخلاقی و مسئولیت پذیری (حریم خصوصی، تبعیض و سوگیری الگوریتمی، شفافیت، امنیت و اثرات رشد عاطفی-اجتماعی کودک) را مطرح می کند. این مقاله با مرور مبانی نظری و پیشینه پژوهش درباره اخلاق در هوش مصنوعی آموزشی و مسئولیت پذیری ذی نفعان (طراحان، معلمان، والدین و سیاست گذاران) چارچوبی تطبیقی-تحلیلی ارائه می دهد. روش پژوهش ترکیبی است: بازنگری نظام مند اسناد بین المللی و مطالعات منتخب علمی (فارسی و انگلیسی) و تحلیل مفهومی مباحث اخلاقی در زمینه آموزش کودکان. یافته ها نشان می دهد که بایسته های اخلاقی شامل رعایت حقوق کودک، اطلاع رسانی و رضایت آگاهانه، ‍مکانیسم های پاسخ گویی و نظارت، ارزیابی اثبات شده اثرات رشد شناختی و اجتماعی، و تقویت سواد دیجیتال و اخلاقی کودکان و والدین است. در بحث، راهبردهای سیاستی و آموزشی برای تحقق مسئولیت پذیری پیشنهاد می شود: تدوین خط مشی های ویژه مدارس ابتدایی، نظارت مستقل حریم داده ها، آموزش معلمان و والدین و طراحی شفاف الگوریتم ها با مشارکت جامعه عمل کننده. نتیجه گیری بر ضرورت تلفیق اصول اخلاقی جهانی با بومی سازی سیاست ها و توسعه ظرفیت های نهادی برای حفاظت از حقوق و رشد کودک تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی آموزشی ، اخلاق فناوری ، مسئولیت پذیری ، حقوق کودک ، حریم خصوصی ، سوگیری الگوریتمی