بررسی موانع اجرای برنامه های پرورشی از دیدگاه معاونان پرورشی

برنامه های پرورشی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام تعلیم و تربیت، نقش تعیین کننده ای در رشد همه جانبه دانش آموزان، به ویژه در ابعاد اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و هویتی ایفا می کنند. با وجود تاکید اسناد بالادستی آموزش وپرورش بر اهمیت فعالیت های پرورشی، شواهد میدانی نشان می دهد که اجرای اثربخش این برنامه ها با موانع و چالش های متعددی روبه روست. پژوهش حاضر با هدف بررسی موانع اجرای برنامه های پرورشی از دیدگاه معاونان پرورشی مدارس انجام شده است.این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با تمرکز بر تجربه ها و ادراکات معاونان پرورشی، به شناسایی و تحلیل مهم ترین عوامل بازدارنده در فرآیند طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه های پرورشی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که موانع اجرای برنامه های پرورشی را می توان در چند محور اصلی طبقه بندی کرد: موانع ساختاری و سازمانی، موانع انسانی، موانع مالی و امکاناتی، موانع برنامه ای و محتوایی، و موانع فرهنگی و اجتماعی.از دیدگاه معاونان پرورشی، تراکم وظایف اداری، کمبود نیروی انسانی متخصص، ناهماهنگی میان بخش آموزشی و پرورشی، و نبود اختیارات کافی از جمله مهم ترین موانع ساختاری به شمار می روند. همچنین کمبود بودجه، محدودیت فضاهای مناسب برای فعالیت های فرهنگی و پرورشی، و ضعف در تامین تجهیزات لازم، اجرای مستمر و باکیفیت برنامه ها را با دشواری مواجه ساخته است. در بعد انسانی، پایین بودن انگیزه برخی همکاران، فقدان آموزش های تخصصی ضمن خدمت، و نگرش ابزاری به فعالیت های پرورشی از جمله چالش های اساسی مطرح شده اند.افزون بر این، نتایج نشان می دهد که برخی برنامه های پرورشی به دلیل عدم تناسب با نیازها و علایق دانش آموزان، شرایط سنی و اقتضائات اجتماعی روز، از جذابیت و اثربخشی لازم برخوردار نیستند. از سوی دیگر، کاهش مشارکت خانواده ها، تاثیر رسانه های نوین و فضای مجازی، و تغییر سبک زندگی دانش آموزان نیز به عنوان موانع فرهنگی–اجتماعی، نقش قابل توجهی در تضعیف کارکرد برنامه های پرورشی ایفا می کنند.در مجموع، یافته های پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست گذاری ها، توانمندسازی معاونان پرورشی، تقویت حمایت های مدیریتی و مالی، و به روزرسانی برنامه های پرورشی متناسب با نیازهای نسل جدید تاکید دارد. توجه به دیدگاه های معاونان پرورشی به عنوان مجریان اصلی این برنامه ها می تواند گامی موثر در جهت ارتقای کیفیت فعالیت های پرورشی و تحقق اهداف تربیتی نظام آموزش وپرورش باشد.

کلیدواژه ها:

برنامه های پرورشی ، معاونان پرورشی ، موانع اجرایی ، فعالیت های تربیتی ، آموزش وپرورش ، مدیریت مدرسه