دبیر فیزیک و پرورش خلاقیت علمی در کلاس درس

نقش دبیر فیزیک در نظام آموزشی معاصر فراتر از انتقال مفاهیم و فرمول هاست و بیش از هر زمان دیگر به پرورش خلاقیت علمی، تفکر انتقادی و توان حل مسئله دانش آموزان گره خورده است. فیزیک به عنوان دانشی مبتنی بر مشاهده، آزمایش، مدل سازی و استدلال، بستری مناسب برای رشد خلاقیت علمی فراهم می کند؛ با این حال، تحقق این ظرفیت نیازمند رویکردهای آموزشی هدفمند و نقش آفرینی فعال دبیر در طراحی و هدایت فرایند یاددهی–یادگیری است. این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی به بررسی جایگاه دبیر فیزیک در پرورش خلاقیت علمی در کلاس درس می پردازد و مولفه های کلیدی این نقش را تبیین می کند.در این پژوهش، خلاقیت علمی به عنوان توانایی تولید ایده های نو، فرضیه سازی، طراحی آزمایش، تبیین پدیده ها و به کارگیری دانش در موقعیت های جدید در نظر گرفته شده است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که استفاده از روش های تدریس فعال نظیر یادگیری مبتنی بر مسئله، آزمایش های کاوش محور، پروژه های پژوهشی کوچک، بحث های علمی هدایت شده و طرح پرسش های باز، تاثیر معناداری بر تقویت خلاقیت علمی دانش آموزان دارد. همچنین نگرش دبیر فیزیک به اشتباه به عنوان بخشی طبیعی از فرایند یادگیری، ایجاد فضای امن برای ابراز ایده ها و تشویق تفکر واگرا، از عوامل اساسی در شکوفایی خلاقیت محسوب می شود.یافته ها همچنین حاکی از آن است که ارزشیابی های سنتی مبتنی بر حفظیات می توانند مانعی جدی در مسیر پرورش خلاقیت باشند، در حالی که ارزشیابی های تکوینی، عملکردمحور و مبتنی بر پروژه، زمینه بروز توانمندی های خلاق دانش آموزان را فراهم می کنند. در نهایت، مقاله تاکید می کند که توانمندسازی دبیران فیزیک از طریق آموزش های حرفه ای مستمر، آشنایی با رویکردهای نوین آموزشی و فراهم سازی امکانات آزمایشگاهی و فناورانه، نقشی کلیدی در تربیت نسل آینده دانش آموزان خلاق و مسئله محور دارد. پرورش خلاقیت علمی در کلاس فیزیک نه تنها به بهبود یادگیری این درس می انجامد، بلکه زیربنای تربیت شهروندانی اندیشمند و نوآور برای جامعه آینده است.

کلیدواژه ها:

دبیر فیزیک ، خلاقیت علمی ، روش های تدریس فعال ، یادگیری مبتنی بر مسئله ، تفکر خلاق ، ارزشیابی آموزشی ، کلاس درس فیزیک