اقدام پژوهی: چگونه توانستم انگیزه نازنین ( هنرجوی سندرومی ) برای ماندن درکارگاه راتقویت کنم.

این پژوهش از نوع اقدام پژوهی بوده و با هدف اصلی یافتن راهکارهای موثر برای افزایش انگیزه و ماندگاری یکی از هنرجویان دارای سندروم داون به نام «نازنین» در کارگاه هنرهای دستی هنرستان استثنایی میثاق قم انجام شده است. مسئله اصلی که اینجانب، سیده بتول احترامی، به عنوان هنرآموز کارگاه با آن مواجه بودم، بی قراری، عدم تمایل به ماندن در محیط کارگاه و ترک مکرر کلاس توسط نازنین بود. این رفتار نه تنها فرآیند یادگیری و مهارت آموزی خود او را مختل می کرد، بلکه بر تمرکز سایر ۹ هنرجوی کلاس نیز تاثیر منفی می گذاشت و جو کارگاه را متشنج می نمود. برای شناخت دقیق ابعاد مسئله، از ابزارهایی چون مشاهده ساختاریافته (ثبت تعداد دفعات ترک کلاس و مدت زمان تمرکز بر کار)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با خود نازنین و مشورت با همکاران (مشاور مدرسه و معلم سال قبل) به عنوان شواهد نوع اول استفاده شد. تحلیل این شواهد نشان داد که نازنین دارای حساسیت های شنیداری، نیاز شدید به توجه و ساختار قابل پیش بینی، و همچنین علاقه ذاتی به موسیقی است. بر این اساس، مجموعه ای از راهکارهای خلاقانه و فردی سازی شده مبتنی بر موسیقی طراحی و به مدت دو ماه اجرا گردید. این راهکارها شامل ۱) ایجاد «ایستگاه آرامش موسیقایی» با هدفون برای استراحت های کوتاه و کنترل شده، ۲) استفاده از موسیقی پس زمینه آرام و بدون کلام در حین کار، ۳) پیاده سازی «سیستم پاداش موسیقایی» که در آن تکمیل هر مرحله از کار با پاداشی مرتبط با موسیقی همراه بود، و ۴) تبدیل فعالیت های کارگاهی به «وظایف ریتمیک» بود. پس از اجرای طرح، شواهد نوع دوم با همان ابزارهای پیشین جمع آوری شد. نتایج به دست آمده حاکی از موفقیت چشمگیر طرح بود: تعداد دفعات ترک کارگاه توسط نازنین از میانگین ۴ بار در هر جلسه به صفر رسید، مدت زمان «توجه فعال و مستمر» او بر روی فعالیت کارگاهی از کمتر از ۵ دقیقه به بیش از ۲۰ دقیقه افزایش یافت و نیاز به تذکرات کلامی برای بازگرداندن او به فعالیت تا ۹۰٪ کاهش پیدا کرد. این پژوهش نشان داد که موسیقی به عنوان یک ابزار قدرتمند درمانی و آموزشی، می تواند با پاسخ به نیازهای حسی و عاطفی هنرجویان دارای سندروم داون، به طور معناداری انگیزه، تمرکز و ماندگاری آن ها را در محیط های آموزشی افزایش دهد.