معلم، ستون لرزان نظام آموزشی: واکاوی ابعاد سلامت روان و راهبردهای تاب آوری در حرفه معلمی

معلم به عنوان محور اصلی فرایند تعلیم و تربیت، نقشی بی بدیل در شکل دهی به آینده جامعه ایفا می کند. با این حال، سلامت روان این قشر کلیدی، اغلب به عنوان یک «بحران خاموش» نادیده گرفته می شود. این مقاله با هدف واکاوی ابعاد چندگانه سلامت روان معلمان و تاثیر آن بر اکوسیستم آموزشی به نگارش درآمده است. مسئله اصلی پژوهش، شکاف عمیق میان انتظارات فزاینده و اغلب متناقض از معلمان (به عنوان مربی، مشاور، تسهیل گر و…) و فقدان نظام های حمایتی کارآمد برای حفظ بهزیستی روانی آن هاست که منجر به نرخ بالای استرس شغلی، فرسودگی و ترک خدمت می شود. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند ادبیات، به بررسی عوامل استرس زای فردی، سازمانی و سیستمی موثر بر سلامت روان معلمان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سلامت روان معلم یک سازه پیچیده است که تحت تاثیر عواملی چون حجم کاری بالا، بوروکراسی اداری، چالش های مدیریت کلاس، روابط با والدین، عدم امنیت شغلی و «کار عاطفی» مداوم قرار دارد. فرسودگی شغلی، به ویژه در سه بعد خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش احساس کفایت فردی، پیامد اصلی این چالش هاست. در نهایت، این مقاله با ارائه یک چارچوب سه لایه ای، پیشنهاداتی کاربردی و مبسوط در سطح فردی (توانمندسازی)، مدرسه ای (ایجاد فرهنگ حمایتی) و کلان (اصلاح سیاست ها) جهت گذار از رویکرد واکنشی به رویکرد پیشگیرانه و توانمندساز در قبال سلامت روان معلمان ارائه می دهد.