ارزیابی کاربری های مختلف آب رودخانه باقرآباد با استفاده از شاخص کیفی آب های سطحی ایران

ارزیابی کیفیت آب رودخانه گامی حیاتی در جهت مدیریت پایدار حوزه آبخیز است. با این حال، شاخص های بین المللی پرکاربرد مانند NSFWQI، OWQI و CWQI اغلب قادر به بازتاب دقیق شرایط بومی و اکولوژیکی مناطق مختلف نیستند. برای رفع این محدودیت، شاخص کیفی آب های سطحی ایران (IRWQISC) معرفی شد، اما کاربرد آن در حوزه های آبخیز مختلف کشور هنوز محدود باقی مانده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت آب رودخانه باقرآباد بر پایه شاخص بومی IRWQISC انجام شد تا طبقه بندی دقیق تر و متناسب تری با شرایط محلی ارائه دهد. نمونه برداری در پنج ایستگاه طی یک دوره هشت ماهه (اکتبر ۲۰۲۲ تا ژوئن ۲۰۲۳) و در سه فصل پاییز، زمستان و بهار انجام شد. ۱۱ پارامتر فیزیکی و شیمیایی و میکروبی شامل pH، DO، BOD، COD، نیترات، فسفات، آمونیوم، هدایت الکتریکی، کدورت، سختی و کلیفرم مدفوعی مطابق پروتکل های استاندارد اندازه گیری گردید. داده ها با آزمون LS Means برای بررسی تغییرات مکانی و فصلی تحلیل و سپس مقادیر شاخص IRWQISC محاسبه شد. نتایج نشان داد مقادیر شاخص IRWQISC بین ۲۳/۵۹ تا ۶۵/۷۵ در نوسان بوده و کیفیت آب از نسبتا خوب تا خوب متغیر است. مقادیر بالای COD و فسفات بیانگر تاثیر پساب های کشاورزی، فاضلاب خانگی و پساب صنعتی است. بررسی فصلی نیز نشان داد که کیفیت آب در زمستان بهتر از پاییز و در بهار در سطح میانی قرار دارد. ارزیابی تطبیقی نشان داد آب رودخانه برای مصارف کشاورزی و صنعتی مناسب است اما برای شرب نیازمند تصفیه می باشد.

کلیدواژه ها:

افزایش جمعیت ، آلایند ها ، منابع آبی ، شاخص کیفی آب ، مدیریت پایدار