از عزاداری تا تمدن سازی: مدلسازی مفهومی تحول هیات های جوان مدار برای تحقق تمدن نوین اسلامی

این پژوهش، ارائه مدلسازی مفهومی برای تحول هیات هاجوان مدار به عنوان کانون های تمدن سازی در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی با تاکید بر نقش معمارانه جوانان در جامعه ایران است. با بهره گیری از روش نظریه داده بنیاد و الگوی سازه مند اشتروس و کوربین، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ مشارکت کننده (۱۰ روحانی، ۸ جوان هیاتی پیشرو، و ۷ کارشناس حوزوی و جامعه شناس) جمع آوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری، و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها شش مقوله را شناسایی کرد: ۱) هیات تراز انقلاب اسلامی، ۲) نیاز به تمدن سازی خودبنیاد، ۳) زمینه های اجتماعی ایران، ۴) چالش های ساختاری، ۵) راهبردهای تحول آفرین، و ۶) دستاوردهای تمدنی. تحلیل روابط بین مقوله ها نشان داد که هیات های تراز، در تعاملی دیالکتیکی با جامعه، از نیازهای زمانه تاثیر پذیرفته و بر آن تاثیر می گذارند. مدلسازی مفهومی سه سطحی پیشنهاد شد: سطح خرد (آزمایشگاه های نوآوری دینی با محوریت جوانان)، سطح میانی (شبکه های مسئله محور محلی)، و سطح کلان (دیپلماسی تمدنی). این مدل، با الهام از جامعیت دین شهید مطهری، و داده های میدانی، نشان می دهد که هیات ها با گذار از مناسک سنتی به نقش های مسئله محور، به زیست بوم های پویای «تمدن اشک و اندیشه» تبدیل می شوند. این تحول، جوانان را از حاشیه نشینان مناسکی به معماران تمدن نوین اسلامی بدل کرده و الگویی خودبنیاد ارائه می دهد تجربه هیات های پیشرو مانند جوادالائمه تهران و زینبیه اهواز این امکان را تایید می کند.

کلیدواژه ها:

هیات های جوان مدار ، تمدن نوین اسلامی ، تحول تمدنی ، نظریه داده بنیاد ، مدلسازی مفهومی