واکاوی ادراک از خود و احساس تعلق در زنان دارای ملال جنسیتی: یک مطالعه ی کیفی

مقدمه: ملال جنسیتی معمولا به عنوان ناهماهنگی میان جنسیت زیستی و هویت تجربه شده فرد تعریف می شود، اما این تعریف صرفا زیستی قادر به بازنمایی تجربه های پیچیده روان شناختی و اجتماعی این افراد نیست. این پژوهش با هدف واکاوی ادراک زنان دارای ملال جنسیتی از خود و احساس تعلق در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل تماتیک براون و کلارک (۲۰۱۹) بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ زن دارای ملال جنسیتی جمع آوری شد. مصاحبه ها بین ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه طول کشید و تحلیل داده ها به صورت استقرایی تا رسیدن به اشباع ادامه یافت. موضوعات مصاحبه شامل ادراک هویت، رابطه با بدن، تجربه شرم و اضطراب اجتماعی، طرد، الگوهای ارتباطی و احساس تعلق یا عدم تعلق بود. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی سه محور اصلی مضامین شناختی (شامل خود ازهم پاشیده)، مضامین هیجانی (شامل ادراک عدم تعلق به جامعه) و چالش تعلق (از انزوا تا پیوند) شد. این محورها نشان دهنده تجربه های شناختی و هیجانی، تعارض میان بدن و هویت و تاثیر جامعه و رابطه بر احساس تعلق بودند. احساس گسست از بدن، اضطراب اجتماعی و ناتوانی در برقراری پیوندهای ایمن ساختار ادراک از خود را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. نتیجه گیری: بر اساس شواهد به دست آمده از مطالعه حاضر ملال جنسیتی تنها یک مساله هویتی یا پزشکی نیست، بلکه تجربه ای رابطه ای، بدنی و وجودی است که در بافت فرهنگی معنا می یابد. درک این تجربه ها می تواند پایه ای برای طراحی مداخلات بالینی حساس به جنسیت، مبتنی بر پذیرش، ذهن آگاهی و بازسازی تعلق فراهم کند.

کلیدواژه ها:

Gender dysphoria ، sense of belonging ، thematic analysis ، fragmented self ، gender identity ، ملال جنسیتی ، ادراک تعلق ، تحلیل تماتیک ، خود ازهم پاشیده ، هویت جنسی