بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف پذیری شناختی، استرس شغلی و خشنودی شغلی پرستاران

مقدمه: پرستاران به عنوان یکی از اصلی ترین گروه های نظام سلامت، به طور مداوم با استرس های شغلی، و فشارهای کاری مواجه هستند که می تواند به کاهش انعطاف پذیری شناختی، افزایش استرس شغلی و کاهش خشنودی شغلی منجر شود. براین اساس هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف پذیری شناختی، استرس شغلی و خشنودی شغلی پرستاران بود. روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر خرم آباد در سال ۱۴۰۳ بود. از میان ۳۴۶ پرستار، ۳۰ نفر با پایین ترین نمره انعطاف پذیری شناختی انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۴۰ دقیقه ای آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس استرس شغلی پارکر و دکوتیس (۱۹۸۳)، مقیاس خشنودی شغلی آیرونسون و همکاران (۱۹۸۹) و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (۲۰۱۰) بود. داده ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب افزایش معنادار انعطاف پذیری شناختی (η²=۰.۶۷, P<۰.۰۰۱)، کاهش استرس شغلی (η²=۰.۷۸, P<۰.۰۰۱) و افزایش خشنودی شغلی (η²=۰.۶۹, P<۰.۰۰۱) در گروه آزمایش شد و این اثرات در مرحله پیگیری سه ماهه نیز پایدار ماند. نتیجه گیری: آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند به عنوان مداخله ای اثربخش در ارتقای منابع روان شناختی پرستاران و بهبود وضعیت حرفه ای آنان در محیط های کاری پرتنش به کار گرفته شود. پیشنهاد می شود برنامه های آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد به عنوان بخشی از آموزش های ضمن خدمت پرستاران در نظام سلامت ادغام گردد.

کلیدواژه ها:

Acceptance and Commitment Training (ACT) ، cognitive flexibility ، job stress ، job satisfaction ، nurses ، آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد ، انعطاف پذیری شناختی ، استرس شغلی و خشنودی شغلی