اثربخشی آموزش همدلی ومهارت های ارتباطی برکاهش تعارضات بین فردی دانش آموزان

هدف این پژوهش، بررسی اثر آموزش همدلی و مهارت های ارتباطی بر کاهش تعارضات بین فردی در دانش آموزان دوره متوسطه است. طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل، شامل دو کلاس از یک مدرسه متوسطه پسرانه/دخترانه به صورت تصادفی انتخاب شدند: دو کلاس به عنوان گروه آموزشی مداخله و دو کلاس به عنوان گروه کنترل خارج از مداخله. مداخله آموزشی به مدت ده هفته و با رویکرد مشارکتی-فعال انجام شد و هر هفته ۹۰ دقیقه به مباحث همدلی، مهارت های ارتباطی، مدیریت تعارض و ابزارهای هوش هیجانی اختصاص یافت. ابزارهای به کار گرفته شده شامل پرسشنامه همدلی فرینز و همیلتون، مقیاسی از مهارت های ارتباطی، مقیاس تعارضات بین فردی کوتاه مدت و چک لیست مشاهده ای رفتارهای مثبت در گروهی بود. روایی محتوا و سازه به وسیله روایی محتوا، تحلیل عوامل تاییدی و پایایی باکرنی و آلفای کرونباخ تامین گردید. داده های پس آزمون با روش های آماری تحلیل واریانس با اندازه گیری تکراری و آزمون های کمک مانند تحلیل کوواریانس کنترل شدند. یافته ها نشان داد که گروه مداخله به طور معنی داری در همدلی، مهارت های ارتباطی و کاهش تعارضات بین فردی نسبت به گروه کنترل بهبود یافته اند (p<۰.۰۱). اندازه اثر کوهن-یهو (η^۲) برای همدلی و مهارت های ارتباطی به ترتیب ۰.۱۸ و ۰.۱۵ بود و برای تعارضات بین فردی ۰.۱۲ بود. نتایج نشان می دهد که آموزش همدلی و مهارت های ارتباطی می تواند به عنوان مداخله ای موثر در کاهش تعارضات بین فردی در محیط آموزشی به کار گرفته شود. بحث به کارگیری نظریه های بندورا، یادگیری اجتماعی و هوش هیجانی برای تبیین یافته ها و محدودیت های پژوهش و پیشنهادهای عملی برای مدارس مطرح می شود.

کلیدواژه ها:

همدلی ، مهارت های ارتباطی ، تعارضات بین فردی ، یادگیری اجتماعی ، هوش هیجانی