تحلیل چالش های اموزش مجازی و تاثیر ان بر دانش آموزان

گسترش شتابان آموزش مجازی در دهه اخیر، به ویژه در پی همه گیری کووید-۱۹، نظام های آموزشی را در سراسر جهان با تحولات بنیادین مواجه ساخته است. این تحول اگرچه فرصت هایی نوین برای دسترسی گسترده تر به آموزش، انعطاف پذیری زمانی و مکانی و بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی فراهم آورده، اما هم زمان چالش های عمیق و چندبعدی را نیز پیش روی دانش آموزان، معلمان و سیاست گذاران آموزشی قرار داده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نظام مند چالش های آموزش مجازی و بررسی پیامدهای شناختی، آموزشی، روان شناختی و اجتماعی آن بر دانش آموزان است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی–انتقادی و مبتنی بر مرور اسنادی پژوهش های معتبر داخلی و خارجی انجام شده است.یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد که آموزش مجازی با چالش هایی نظیر نابرابری دسترسی به زیرساخت های فناورانه، ضعف سواد دیجیتال دانش آموزان و معلمان، کاهش تعامل آموزشی، افت انگیزش تحصیلی، افزایش خستگی شناختی و بروز مشکلات روان شناختی از جمله اضطراب و انزوای اجتماعی همراه است (هادجز و همکاران، ۲۰۲۰؛ سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، ۲۰۲۱). افزون بر این، پژوهش های داخلی نیز حاکی از آن است که در بستر آموزش مجازی، تحقق اهداف تربیتی و پرورشی، به ویژه در حوزه مهارت های اجتماعی و یادگیری عمیق، با محدودیت های جدی مواجه شده است (رحمانی و همکاران، ۱۳۹۹؛ حسینی و کریمی، ۱۴۰۰).در عین حال، نتایج برخی مطالعات تاکید می کند که در صورت طراحی آموزشی مناسب، استفاده از راهبردهای یاددهی–یادگیری تعاملی و توانمندسازی معلمان در به کارگیری فناوری، آموزش مجازی می تواند به بهبود خودتنظیمی یادگیری و تقویت استقلال آموزشی دانش آموزان منجر شود (برنارد و همکاران، ۲۰۱۴؛ شفیعی نیا، ۱۴۰۱). بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت اتخاذ رویکردی واقع بینانه و مبتنی بر شواهد علمی در سیاست گذاری آموزش مجازی تاکید دارد و تلاش می کند با تحلیل انتقادی چالش ها و پیامدها، زمینه را برای ارائه راهکارهای عملی و مبتنی بر پژوهش جهت ارتقای کیفیت آموزش مجازی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، چالش های آموزشی ، یادگیری الکترونیکی ، پیامدهای روان شناختی ، دانش آموزان