بررسی تاثیر ادبیات دیجیتال و تعاملی بر درک ادبی نوجوانان

با گسترش شتابان فناوری های دیجیتال، قالب ها و تجربه های خوانش ادبیات به ویژه برای نسل نوجوان، دستخوش تحولی بنیادین شده است. این پژوهش کیفی با هدف تحلیل تاثیر ادبیات دیجیتال و تعاملی بر درک ادبی نوجوانان و با اتکا به روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با ۲۰ نوجوان ۱۵ تا ۱۸ ساله تهرانی و مشاهده ی تعاملی همراه با «فکرگفتار» گردآوری و با بهره گیری از تحلیل مضمون، تجزی وتحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ادبیات دیجیتال با تقویت حس عاملیت و مالکیت بر متن و ایجاد غوطه وری چندحسی، انگیزه و درک عاطفی نوجوانان را به طور معناداری افزایش می دهد. با این حال، این رسانه به طور همزمان چالش های مهمی را نیز پدید می آورد که عمدتا حول محور تهدید تمرکز عمیق، پرتی حواسی ناشی از چندوظیفگی و خطر قرائت سریع و سطحی می چرخند. در نهایت، پژوهش حاکی از ظهور تدریجی مهارت های سواد ادبی دیجیتال و نگاهی انتقادی در میان نوجوانان باتجربه است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که تاثیر ادبیات دیجیتال بر درک ادبی نوجوانان، ماهیتی دوگانه و پارادوکسیکال دارد و کیفیت نهایی آن بیش از هرچیز به غنای زیبایی شناختی اثر و سطح سواد رسانه ای انتقادی کاربر وابسته است. این یافته ها بر ضرورت توجه نظام آموزشی و فرهنگی به پرورش سواد ادبی دیجیتال و تولید هدفمند محتوای باکیفیت در این حوزه تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ادبیات دیجیتال ، ادبیات تعاملی ، درک ادبی ، نوجوانان ، سواد ادبی دیجیتال ، پژوهش کیفی ، پدیدارشناسی تفسیری.