نقش مدیریت دولتی در کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز شهری

چکیدهاین پژوهش به بررسی نقش مدیریت دولتی – شامل نهادهای برنامه ریزی، نظارتی، اجرایی و قضایی – در پیش گیری، شناسایی و حذف ساخت وسازهای غیرمجاز شهری می پردازد. برای این هدف از روش ترکیبی (mixed methods) استفاده شد: ابتدا از طریق تحلیل محتوا اسناد قانونی مرتبط (قانون برنامه ریزی شهری، قانون نظارت بر ساخت وساز) و داده های آماری نسبت ساخت وسازهای غیرمجاز به کل واحدهای ساختمانی، شاخص های سازگاری قانونی، مالی و اطلاعاتی محاسبه گردید. سپس با نمونه گیری هدفمند ۳۶ کلید شخص (مدیران ادارات عمران، مسئولین پلیس شهری، مشاوران حقوقی و نمایندگان جامعه محلی) مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام شد و داده های کیفی با تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون هم بستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره پردازش شدند. نتایج نشان می دهد که سطح کلی هم سویی بین چارچوبهای ملی و اجرایی تنها ۰٫۴۲ (۲۲ ٪) است و ضعف اصلی در سه بعد قانونی (عدم تطابق مفاد ملی با الزامات شهرداری)، مالی (تاخیر ۲۸ ٪ در دریافت منابع) و اطلاعاتی (یکپارچگی ۵۰ ٪ سامانه های GIS) مشهود است. عوامل میانی رو شامل شفافیت فرآیند انتقال، قابلیت فنی مالی نیروی انسانی و حضور پلتفرم های داده باز می باشند. برنای این یافته ها، چهار راهبرد پیشنهادی ارائه می شود: (۱) تدوین «قالب قانونی ترجمه» برای هم سویی دقیق قوانین؛ (۲) ایجاد «صندوق اضطراری کنترل ساخت وساز» با منابع ترکیبی؛ (۳) پیاده سازی سامانه داده باز شهری متصل به GIS National Hub؛ (۴) راه اندازی پلتفرم مشارکتی شهروندان مبتنی بر بلاکچین برای گزارش و پاداش دهی. این ترکیب مولفه ها می تواند نقش مدیریت دولتی را از نظارت منفرد به سازوکار یکپارچه پیشگیری نظارت جبران تبدیل سازد و گامی مهم به سوی شهرهای منسجم، ایمن و پایدار باشد.

کلیدواژه ها:

ساخت وساز غیرمجاز ، مدیریت دولتی ، حاکمیت چندسطحی ، قابلیت اجرایی سیاست ، سامانه داده های شهری ، مشارکت شهروندی ، بلاکچین.