تحلیل تطبیقی عدالت آموزشی در بستر آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی ( چالش ها و فرصت ها در مدارس کشور ایران و کشورهای پیشرفته)

فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، پتانسیل بی نظیری برای متحول سازی فرایندهای آموزشی و شخصی سازی یادگیری فراهم کرده اند. با این حال، نفوذ این فناوری ها بدون ملاحظه پیامدهای آن بر «عدالت آموزشی» می تواند نابرابری های موجود را تشدید کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی فرصت ها و چالش های پیاده سازی عدالت در بستر آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام آموزشی ایران و مقایسه آن با تجارب موفق کشورهای منتخب سازمان همکاری و توسعه اقتصادی انجام شده است. این تحقیق با رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) و با تکیه بر مطالعات اسنادی و مرور ادبیات پیشرفته، به بررسی ابعاد مختلف شکاف دیجیتال آموزشی، شامل دسترسی، مهارت های استفاده، و کیفیت بهره برداری از ابزارهای هوش مصنوعی می پردازد. یافته های اولیه نشان می دهد که در ایران، تمرکز بر زیرساخت های سخت افزاری، بدون توجه به شایستگی های معلمان و وضعیت اقتصادی-اجتماعی دانش آموزان، منجر به ظهور پدیده ای تحت عنوان «نابرابری الگوریتم شده است. در مقابل، کشورهای پیشرفته با اتخاذ راهبردهای سیاستی یکپارچه، تلاش کرده اند تا هوش مصنوعی را به عنوان یک ابزار تعدیل کننده نابرابری به کار گیرند. این مقاله پیشنهادهایی سیاستی برای انطباق چارچوب های عدالت آموزشی با تحولات هوش مصنوعی در ایران ارائه می دهد تا اطمینان حاصل شود که نوآوری های فناوری، زمینه ساز تعمیق شکاف های موجود نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، هوش مصنوعی ، شکاف دیجیتال ، یادگیری شخصی سازی شده ، توسعه حرفه ای معلمان ، سیاست گذاری آموزشی.