ارزیابی مدل های رهبری مشارکتی معلم در ارتقای نوآوری آموزشی در مدرسه

هدف این پژوهش بررسی تاثیر رهبری مشارکتی معلم بر نوآوری آموزشی در مدارس متوسطه شهری ایران است. برای این منظور، تحقیق ترکیبی (mixed‑methods) با طراحی توصیفی‑تحلیلی انجام شد. جمعیت پژوهش شامل ۲۲۵ معلم دوره متوسطه (نسبت جنسیتی برابر) در پنج شهر بزرگ کشور بود و نمونه به صورت طبقه‑بندی تصادفی چندمرحله ای انتخاب شد. داده های کمی از طریق دو پرسشنامه استاندارد *Shared Leadership Scale* (Leithwood et al., ۲۰۲۰) و *Teacher Innovation Scale* (Sun & Kennedy, ۲۰۲۱) جمع آوری گردید؛ اعتبار ابزارها با آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۹۲ و ۰.۸۹ تایید شد. داده های کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲ معلم منتخب استخراج شد و با روش تحلیل محتوا کدگذاری شد. تحلیل داده های کمی با استفاده از رگرسیون خطی چندمتغیره و مدل معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار AMOS انجام شد. نتایج نشان داد که ابعاد رهبری مشارکتی عبارت اند از:* تصمیم گیری مشترک (β = ۰.۳۸, p < ۰.۰۰۱) * توانمندسازی (β = ۰.۳۱, p = ۰.۰۰۴) * توزیع مسئولیت (β = ۰.۲۷, p = ۰.۰۱۲) که همگی به طور معناداری نوآوری آموزشی معلمان را پیش بینی می کردند. تحلیل محتوا نیز نشان داد مشارکت فعال معلمان در فرآیند تصمیم گیری و دسترسی به منابع تصمیم گیرنده، حس مالکیت و خلاقیت آموزشی را تقویت می کند. نتیجه گیری اصلی پژوهش این است که رهبری مشارکتی معلم، به عنوان یک پیش شرط اساسی برای ارتقای نوآوری در مدارس، می تواند توسط سیاست گذاران آموزشی و مدیران به عنوان چارچوب مدیریتی موثر به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

رهبری مشارکتی ، نوآوری آموزشی ، معلم ، رگرسیون چندمتغیره ، مدل معادلات ساختاری (SEM).