بررسی اثر بخشی مشاوره تحصیلی بر بهبود اختلالات روانشناختی دانش آموزان مشمول افت تحصیلی

افت تحصیلی دانش آموزان یکی از چالش های بنیادین نظام های آموزشی در سراسر جهان به شمار می رود که پیامدهای آن تنها به کاهش عملکرد درسی محدود نمی شود، بلکه اغلب با بروز و تشدید انواع اختلالات روان شناختی نظیر اضطراب تحصیلی، افسردگی، کاهش عزت نفس، احساس بی کفایتی، درماندگی آموخته شده و افت انگیزش یادگیری همراه است. دانش آموزانی که به طور مداوم تجربه شکست تحصیلی را پشت سر می گذارند، به تدریج نگرش منفی نسبت به توانایی های خود و آینده تحصیلی شان پیدا می کنند و این نگرش منفی می تواند به چرخه ای معیوب از ناکامی، اجتناب از تکالیف آموزشی و تشدید مشکلات روانی منجر شود. از این منظر، افت تحصیلی نه تنها یک مسئله آموزشی، بلکه پدیده ای چندبعدی با ریشه های عمیق روان شناختی، اجتماعی و عاطفی تلقی می شود که نیازمند مداخلات تخصصی و هدفمند است. پژوهش های روان شناسی تربیتی نشان می دهند که اختلالات روان شناختی در میان دانش آموزان دارای افت تحصیلی شیوع بالاتری نسبت به سایر همسالان دارد و این اختلالات، خود به عنوان مانعی جدی در مسیر یادگیری موثر عمل می کنند. اضطراب امتحان، افسردگی تحصیلی، مشکلات سازگاری مدرسه ای و ناتوانی در تنظیم هیجانات از جمله عواملی هستند که تمرکز، انگیزش و مشارکت فعال دانش آموز در فرایند یاددهی–یادگیری را تضعیف می نمایند. در چنین شرایطی، تمرکز صرف بر تقویت مهارت های درسی بدون توجه به ابعاد روان شناختی دانش آموز، اغلب اثربخشی محدودی خواهد داشت و نمی تواند به بهبود پایدار عملکرد تحصیلی منجر شود. در این میان، مشاوره تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین خدمات حمایتی–تربیتی در نظام آموزشی، نقش اساسی در شناسایی، پیشگیری و کاهش مشکلات روان شناختی دانش آموزان مشمول افت تحصیلی ایفا می کند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اثر بخشی مشاوره تحصیلی بر بهبود اختلالات روانشناختی دانش آموزان مشمول افت تحصیلی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که مشاوره تحصیلی با ارائه حمایت های روانی و آموزشی موثر، نقش قابل توجهی در کاهش اختلالات روانشناختی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان مشمول افت تحصیلی ایفا می کند و زمینه ساز ارتقای سلامت روان و موفقیت تحصیلی آنان می شود.

کلیدواژه ها:

مشاوره تحصیلی ، اختلالات ، روانشناختی ، افت تحصیلی ، دانش آموزان