مدیریت فرسودگی شغلی معلمان در محیط های آموزشی نوین

فرسودگی شغلی معلمان در محیط های آموزشی نوین پدیده ای پیچیده و چندبعدی است که از تعامل میان فشارهای کاری، انتظارات چندلایه ذی نفعان، تغییرات فناورانه، و دگرگونی های فرهنگی و سازمانی زاده می شود. این مقاله با تکیه بر ادبیات پژوهشی فارسی و بین المللی، ابعاد مفهومی، نشانه ها، علل زمینه ای، پیامدها، و راهبردهای مدیریت و پیشگیری از فرسودگی شغلی معلمان را در بستر مدرسه های معاصر بررسی می کند. ابتدا چارچوب های نظری (از جمله الگوی «تقاضا–منابع شغلی»، استرسورهای سازمانی، و سرمایه روان شناختی) تبیین می شود؛ سپس، ویژگی های خاص محیط های آموزشی نوین مانند دیجیتالی شدن، آموزش ترکیبی، ارزیابی های داده محور، و تغییر نقش معلم به مثابه تسهیل گر یادگیری تحلیل می گردد. در ادامه، مصادیق فرسودگی در سطح فردی (خستگی هیجانی، مسخ شخصیت، کاهش کارآمدی)، میان فردی (تنش با والدین و همکاران)، و سازمانی (فرهنگ مدرسه، سیاست گذاری) بررسی و نقشه ای از عوامل خطر و محافظ ترسیم می شود. بخش های عملی مقاله بر راهکارهای چندسطحی تمرکز دارند: مداخلات در سطح فردی (خودمراقبتی، تنظیم هیجان، ذهن آگاهی، بهداشت دیجیتال)، تیمی (یادگیری حرفه ای مشارکتی، همیاری آموزشی)، مدرسه ای (بازطراحی کار، بار اداری، برنامه ریزی زمانی، بازخورد سازنده)، و نظام سیاست گذاری (معیشت و انگیزش، عدالت ارزیابی، حمایت های رفاهی و سلامت). همچنین به ابعاد اخلاق حرفه ای، عدالت آموزشی، تعادل کار–زندگی، و بهبود رهبری آموزشی پرداخته می شود. در پایان، نقشهی راه پیاده سازی برنامه های پیشگیری و مدیریت فرسودگی با شاخص های پایش و ارزیابی پیشنهاد می گردد. مقاله با ارجاع های درون متنی فارسی و تکیه بر پژوهش های داخلی، ضمن بومی سازی دلالت های جهانی، راهکارهایی عملی و مرحله بندی شده برای مدیران، سیاست گذاران، و معلمان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی :فرسودگی شغلی معلمان ، محیط های آموزشی نوین ، آموزش ترکیبی ، سلامت روان معلم ، مدیریت استرس ، تقاضا–منابع شغلی ، رهبری آموزشی ، عدالت سازمانی ، یادگیری حرفه ای ، بهداشت دیجیتال