کارکرد عناصر داستان در متون درسی ادبیات فارسی

هدف این مقاله، تحلیل نقش و کارکرد عناصر بنیادین داستان در متون منتخب ادبیات فارسی دوره های تحصیلی مختلف (ابتدایی، متوسطه اول و دوم) است. داستان به عنوان یکی از اساسی ترین ساختارهای روایت پردازی، نقشی محوری در انتقال مفاهیم، ارزش ها و پرورش ذوق زیبایی شناختی مخاطب دارد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی توصیفی، هشت عنصر اصلی داستان شامل پیرنگ، شخصیت پردازی، زاویه دید، زمان و مکان، درون مایه، لحن و زبان، کشمکش و فضاسازی را مورد بررسی قرار می دهد. در هر بخش، ابتدا مبانی نظری هر عنصر تبیین شده و سپس بسط کاربردی آن در کتاب های درسی فارسی مدارس ایران مورد واکاوی قرار می گیرد تا مشخص شود چگونه این عناصر به تقویت مهارت های درک مطلب، خوانش انتقادی و تربیت ادبی دانش آموزان کمک می کنند. نتایج نشان می دهد که توجه به این عناصر، در سطوح مختلف آموزشی، به درک عمیق تر ساختار متن و توانایی تحلیل انتقادی دانش آموزان منجر می شود، هرچند میزان پرداختن به عمق این عناصر در دوره های مختلف تحصیلی متناسب با سطح شناختی مخاطب تنظیم شده است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: عناصر داستان ، متون درسی ، ادبیات فارسی ، پیرنگ ، شخصیت پردازی ، خوانش انتقادی ، آموزش ادبیات.