بررسی سنجش اثر آموزش های ضمن خدمت در تحول نگرش تربیتی معلمان

تحول نگرش تربیتی معلمان از بنیادی ترین پیش شرط های تحقق آموزش و پرورش پویا و انسانی است. آموزش های ضمن خدمت، یکی از بسترهای اصلی برای ارتقای این نگرش به شمار می رود؛ زیرا معلم در جریان آن فرصت بازنگری در باورهای تربیتی خود و ایجاد پیوند میان دانش نظری و تجربه عملی را می یابد. در این مقاله، اثر آموزش های ضمن خدمت بر تحول نگرش تربیتی معلمان به صورت تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر برخلاف رویکردهای آماری، بر تحلیل کیفی و فلسفی فرایندهای تغییر ذهنی و حرفه ای معلمان تمرکز دارد. با بهره گیری از دیدگاه های انسان گرایان، نظریه یادگیری تحول گرا و رویکردهای بازتابی در تربیت معلم، نشان داده می شود که آموزش ضمن خدمت به شرط آن که مبتنی بر نیازهای واقعی معلمان، بازاندیشی حرفه ای و تعاملات انسانی باشد، می تواند نگرش های سنتی مبتنی بر اطاعت و انفعال را به نگرش های نو بر اساس خودانگیختگی و رشد اخلاقی تغییر دهد. یافته های تحلیلی مقاله بیان می دارد که ساختار رسمی آموزش ضمن خدمت در ایران هنوز بیش از آنکه زمینه ساز تحول نگرش تربیتی باشد، درگیر الگوهای اداری و کم عمق برنامه ریزی است. تحول نگرش تربیتی زمانی تحقق می یابد که آموزش ضمن خدمت از حالت «انتقال دانش» به «فرایند تعالی ذهن و عمل» تبدیل شود؛ در این صورت، معلم نه دریافت کننده دستورات، بلکه تولیدکننده معنا و عامل تغییر فرهنگی خواهد بود. مقاله حاضر در پایان، مدل مفهومی تحول نگرش تربیتی معلمان را بر مبنای سه رکن آگاهی انتقادی، تامل حرفه ای و خودسازی اخلاقی پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش ضمن خدمت ، معلم ، نگرش تربیتی ، تحول ذهنی ، بازتاب حرفه ای ، خودسازی اخلاقی