بررسی تحلیل کیفی بازخورد معلمان در فرایند یادگیری سازنده گرا

در رویکرد سازنده گرا به آموزش، یادگیری به مثابه فرایند فعال ساخت معنا توسط یادگیرنده تلقی می شود؛ ازاین رو بازخورد معلم نه صرفا عامل اصلاح خطا بلکه سازوکار زاینده ای برای تحریک اندیشه، سازمان دهی تجربه و شکل گیری تفکر انتقادی است. این مقاله با روش تحلیلی کیفی به بازخوانی نقش بازخورد معلمان در بافت یادگیری سازنده گرا می پردازد. بررسی نظری نشان می دهد که بازخورد موثر، فراتر از ارزیابی عملکرد، به صورت گفت وگویی دو سویه میان محورهای شناختی، اجتماعی و عاطفی یادگیرنده عمل می کند. در پیوند با نظریه های ویگوتسکی و پیاژه، بازخورد نه در سطح بیرونی بلکه در بستر «منطقه ی رشد مجاور» و تعامل همکارانه شکل می گیرد؛ جایی که معلم نقش تسهیلگر معنا و نه ناظر رفتار را برعهده دارد. از دید بندورا، بازخورد درونی سازی باورهای کارآمدی را تقویت می کند و یادگیرنده را به سمت خویشتن نظم دهی سوق می دهد. تحلیل کیفی نشان می دهد که بازخورد سازنده گرا باید ویژگی های لحظه ای، موقعیت مند و فردی داشته باشد تا بتواند بافت فرهنگی و هیجانی کلاس را درک کند. اگر بازخورد در سطح تحکمی یا صرفا تصحیحی باقی بماند، اثر خود را بر انگیزش و معنا سازی از دست می دهد. بنابراین، معلمان در محیط های سازنده گرا نیازمند بازاندیشی در شیوه های گفت وگو و اصلاح اند تا بازخورد آنان به فرایندی تعاملی، همدلانه و ارتقادهنده بدل شود. این مقاله تلاش دارد ابعاد شناختی، اجتماعی و عاطفی بازخورد را در یک چارچوب تلفیقی بر پایه ی نظریات ویگوتسکی، پیاژه، بندورا و دیویی بازسازی کند و امکان های آموزشی آن را برای ارتقای کیفیت یادگیری فعال دانش آموزان تبیین نماید.

کلیدواژه ها:

بازخورد معلمان ، یادگیری سازنده گرا ، ویگوتسکی ، پیاژه ، بندورا ، دیویی ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی