نقش الگوهای دلبستگی اولیه در تحول مهارت های اجتماعی، عاطفی و تحصیلی دانش آموزان

دلبستگی اولیه به عنوان یکی از مفاهیم اساسی در روان شناسی رشد، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری ابعاد مختلف تحول کودک و نوجوان ایفا می کند. الگوهای دلبستگی که در سال های نخست زندگی و در بستر تعامل با مراقبان اصلی شکل می گیرند، زیربنای رشد مهارت های اجتماعی، تنظیم هیجان ها و فرایندهای یادگیری را فراهم می سازند. هدف از مقاله مروری حاضر، بررسی و تحلیل پژوهش های انجام شده پیرامون نقش الگوهای دلبستگی اولیه در تحول مهارت های اجتماعی، عاطفی و تحصیلی دانش آموزان است. در این مطالعه، با مرور نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی منتشرشده در سال های اخیر، نتایج پژوهش های مرتبط با سبک های دلبستگی و پیامدهای آن در حوزه های اجتماعی، هیجانی و آموزشی مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های حاصل از بررسی ادبیات پژوهش نشان می دهد که دلبستگی ایمن با پیامدهای مثبتی همچون روابط اجتماعی سازگارانه تر، توانایی بالاتر در تنظیم هیجان ها، افزایش انگیزش تحصیلی و عملکرد آموزشی مطلوب تر همراه است. در مقابل، الگوهای دلبستگی ناایمن، به ویژه دلبستگی اجتنابی و دوسوگرا، با بروز مشکلات رفتاری، دشواری در تعاملات اجتماعی، ناپایداری هیجانی و افت پیشرفت تحصیلی مرتبط دانسته شده اند. همچنین مرور مطالعات نشان می دهد که کیفیت دلبستگی اولیه می تواند از طریق تاثیر بر عزت نفس، خودتنظیمی و نگرش دانش آموزان نسبت به مدرسه و یادگیری، نقش غیرمستقیمی در موفقیت تحصیلی آنان ایفا کند. نتایج این مقاله بر ضرورت توجه خانواده ها، مربیان و سیاست گذاران آموزشی به تقویت روابط عاطفی سالم در سال های اولیه زندگی تاکید دارد. در نهایت، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و پیشگیرانه با محوریت ارتقای دلبستگی ایمن، به عنوان راهکاری موثر برای بهبود رشد همه جانبه دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

الگوهای دلبستگی اولیه ، مهارت های اجتماعی ، مهارت های عاطفی ، عملکرد تحصیلی