بررسی اثر رابطه معلم–دانش آموز بر مشارکت تحصیلی از منظر حمایت اجتماعی و فشارهای تحصیلی

رابطه معلم–دانش آموز به عنوان یکی از مولفه های اساسی محیط های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری و میزان مشارکت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. در نظام های آموزشی امروزی، دانش آموزان علاوه بر الزامات آموزشی، با فشارهای تحصیلی متعددی مواجه هستند که می تواند انگیزش، سلامت روان و مشارکت آنان در فعالیت های آموزشی را تحت تاثیر قرار دهد. در این میان، حمایت اجتماعی معلم می تواند به عنوان عاملی مهم در کاهش اثرات منفی فشارهای تحصیلی و تقویت مشارکت تحصیلی عمل کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر رابطه معلم–دانش آموز بر مشارکت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر نقش حمایت اجتماعی و فشارهای تحصیلی انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور ادبیات نظری و پژوهشی مرتبط، به بررسی ابعاد مختلف رابطه معلم–دانش آموز، مشارکت تحصیلی، حمایت اجتماعی و فشارهای تحصیلی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رابطه مثبت و حمایتی میان معلم و دانش آموز می تواند مشارکت تحصیلی را در ابعاد رفتاری، شناختی و عاطفی به طور معناداری افزایش دهد. همچنین، حمایت اجتماعی معلم نقش میانجی و تعدیل کننده ای در ارتباط بین فشارهای تحصیلی و مشارکت تحصیلی ایفا می کند، به گونه ای که دانش آموزان برخوردار از حمایت اجتماعی بالاتر، فشارهای تحصیلی را قابل کنترل تر ادراک کرده و مشارکت فعال تری در فرآیند یادگیری دارند. نتایج این پژوهش همچنین نشان می دهد که فشارهای تحصیلی بالا، در صورت نبود حمایت اجتماعی کافی، می تواند منجر به کاهش انگیزش، افزایش اضطراب و افت مشارکت تحصیلی شود. بر این اساس، تقویت مهارت های ارتباطی معلمان، ایجاد محیط های آموزشی حمایت گر و توجه به ابعاد عاطفی آموزش می تواند نقش مهمی در ارتقای مشارکت تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان داشته باشد..

کلیدواژه ها:

رابطه معلم–دانش آموز ، مشارکت تحصیلی ، حمایت اجتماعی ، فشارهای تحصیلی ، روان شناسی تربیتی