تطبیق سبک های فرزند پروری با نیاز های تکاملی نوجوانان در دوره متوسطه

دوره نوجوانی یکی از حساس ترین و تعیین کننده ترین مراحل رشد انسان به شمار می آید که با تغییرات گسترده زیستی، شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه است. در این میان، سبک های فرزندپروری والدین نقش اساسی در هدایت یا تضعیف روند رشد سالم نوجوانان ایفا می کنند. هدف از این مقاله، بررسی و تطبیق سبک های مختلف فرزندپروری با نیازهای تکاملی نوجوانان در دوره متوسطه و تبیین پیامدهای هر یک از این سبک ها بر ابعاد مختلف رشد آنان است. پژوهش حاضر از نوع مطالعه مروری روایتی بوده و با بررسی نظام مند منابع علمی معتبر داخلی و خارجی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام شده است. مقالات مورد استفاده از پایگاه های اطلاعاتی SID، Magiran، نورمگز، PubMed، Scopus و Google Scholar گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نیازهای تکاملی نوجوانان، از جمله نیاز به استقلال، هویت یابی، تعلق اجتماعی و تنظیم هیجانی، در صورت همسویی با سبک های فرزندپروری انعطاف پذیر و پاسخگو، به ویژه سبک مقتدرانه، به شکل مطلوب تری ارضا می شوند. در مقابل، سبک های مستبدانه، سهل گیرانه و طردکننده، در صورت عدم تطابق با ویژگی های تحولی نوجوان، می توانند زمینه ساز بروز مشکلات رفتاری، افت تحصیلی و اختلالات هیجانی–اجتماعی شوند. در نهایت، نتایج این مطالعه بر ضرورت آگاهی والدین و مشاوران از تغییر نیازهای رشدی نوجوانان و تعدیل سبک های فرزندپروری متناسب با این نیازها تاکید دارد و می تواند مبنایی کاربردی برای برنامه های آموزش خانواده و مداخلات مدرسه محور فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، نوجوانی ، نیازهای تکاملی ، دوره متوسطه ، رشد روانی–اجتماعی