بازاندیشی نقش مدرسه در پاسخ به نیازهای روانی–آموزشی دانش آموزان

تحولات سریع اجتماعی، فرهنگی و فناورانه در دهه های اخیر، انتظارات و نیازهای جدیدی را در حوزه تربیت و آموزش پدید آورده است. مدرسه دیگر نمی تواند صرفا به عنوان نهادی برای انتقال دانش رسمی عمل کند، بلکه باید نقشی فعال در رشد همه جانبه شخصیت دانش آموز ایفا نماید. بازاندیشی در نقش مدرسه مستلزم توجه به ابعاد روانی–آموزشی دانش آموزان است؛ یعنی درک این واقعیت که یادگیری در خلا رخ نمی دهد و سلامت روان، انگیزش درونی، روابط انسانی و احساس تعلق به محیط آموزشی، به طور مستقیم بر کیفیت یادگیری اثرگذارند.در این راستا، مدرسه به عنوان سازمانی یادگیرنده باید ماموریت خود را از آموزش تک بعدی دانش به سوی پرورش مهارت های زندگی، تاب آوری روانی، خودنظم دهی، همدلی و همکاری سوق دهد. این امر مستلزم همکاری هماهنگ میان معلمان، مشاوران، والدین و مدیران مدرسه بوده و نیازمند بازطراحی محیط یادگیری است تا از محیطی رقابتی و حافظه محور به بستری حمایت گر، مشارکتی و مبتنی بر تفاوت های فردی تغییر یابد.نقش مشاوره و حمایت های روانی در ساختار مدرسه باید به صورت نظام مند مورد بازنگری قرار گیرد؛ به گونه ای که خدمات روان شناختی و تربیتی نه به شکل واکنش به بحران ها، بلکه به صورت پیشگیرانه و رشد محور اجرا شوند. پژوهش ها نشان می دهد مدارس دارای برنامه های جامع روانی–آموزشی، با افزایش سلامت هیجانی و انگیزش تحصیلی دانش آموزان، از بروز مشکلات رفتاری و افت تحصیلی پیشگیری می کنند و حس معنابخشی به یادگیری را در آنان تقویت می سازند.در نتیجه، رویکرد بازاندیشانه به نقش مدرسه، بر تعامل میان یادگیری و بهزیستی روانی تاکید دارد؛ بدین معنا که آموزش نه تنها انتقال مهارت ها و دانش، بلکه فرآیندی انسانی، عاطفی و اجتماعی است. چنین نگاهی، مدرسه را از فضای صرفا آموزشی به جامعه ای کوچک با روابط انسانی سازنده و فرصت های پرورش شخصیت تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، بازاندیشی ، نیازهای روانی–آموزشی ، سلامت روان ، یادگیری عاطفی–اجتماعی ، محیط یادگیری ، رشد همه جانبه دانش آموز