نقش هوش مصنوعی در پرورش تفکر نوآورانه و خلاقیت در نظام تعلیم و تربیت

تحولات شتابنده فناوری در دهه های اخیر، به ویژه ظهور هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با الزامات و فرصت های نوینی مواجه ساخته است. در این میان، پرورش تفکر نوآورانه و خلاقیت به عنوان شایستگی های کلیدی قرن بیست ویکم، جایگاهی محوری در اهداف تعلیم و تربیت یافته اند. با این حال، همچنان شکاف قابل توجهی میان رویکردهای سنتی آموزشی و نیازهای یادگیرندگان عصر دیجیتال وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در پرورش تفکر نوآورانه و خلاقیت در نظام تعلیم و تربیت انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و با رویکردی کیفی و به شیوه مرور نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی صورت گرفته است. داده ها از طریق روش اسنادی گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق فراهم سازی یادگیری شخصی سازی شده، افزایش تعامل و مشارکت شناختی، تسهیل حل مسئله های پیچیده، و ارائه بازخورد هوشمند و مستمر، نقش موثری در تقویت خلاقیت و تفکر نوآورانه یادگیرندگان ایفا می کند. همچنین، نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار معلم، زمینه ساز تحول در نقش های آموزشی و ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری باشد. با این حال، بهره گیری اثربخش از این فناوری مستلزم توجه به ملاحظات اخلاقی، حفظ تعاملات انسانی و طراحی آگاهانه محیط های یادگیری است. در مجموع، نتایج پژوهش بر ضرورت بازاندیشی در سیاست ها و برنامه های آموزشی و استفاده هدفمند از هوش مصنوعی برای پرورش تفکر نوآورانه در نظام تعلیم و تربیت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تفکر نوآورانه ، خلاقیت آموزشی ، نظام تعلیم و تربیت ، یادگیری هوشمند