تاریخ انقلاب اسلامی و نقش آن در ارتقای دانش و علم

انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، تنها یک جابه جایی در قدرت سیاسی نبود، بلکه آغازگر یک تحول بنیادین در زیرساخت های فکری، فرهنگی و علمی جامعه ای بود که سودای استقلال و تمدن سازی در سر داشت. در سپیده دم این حرکت بزرگ، «علم آموزی» از یک انتخاب محدود و وابسته، به یک «جهاد مقدس» و عمومی تبدیل شد. شعار محوری «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» در ساحت دانش، خود را به شکل نهضتی برای شکستن مرزهای انحصار علمی و رسیدن به خودباوری ملی نشان داد. ارتقای دانش در دوران پس از انقلاب اسلامی، با نگاهی به ارزش های بومی و آرمان های جهانی، مسیری را گشود که در آن، مدرسه و دانشگاه به سنگر اصلی تولید قدرت و ثروت ملی بدل شدند.دستاورد بزرگ انقلاب در عرصه ی علم، عبور از نگاه ترجمه ای و رسیدن به مرحله ی «تولید نظریه و فناوری» است. تحول در علم آموزی با نهضت سوادآموزی آغاز شد تا عدالت آموزشی را به دورترین نقاط محروم ببرد و سپس با شتابی شگرف، در حوزه های استراتژیکی همچون نانو، هسته ای، سلول های بنیادی و هوافضا، ایران را در میان سرآمدهای جهانی جای داد. این پیشرفت، ریشه در یک «تغییر پارادایم» دارد؛ تغییری که در آن دانش آموز و دانشجو، به جای تقلید صرف، به خودباوری و «ما می توانیم» مجهز شدند. در واقع، انقلاب اسلامی با پیوند زدن میان «معنویت و عقلانیت»، علمی را ترویج کرد که هدف آن نه استثمار، بلکه خدمت به تعالی انسان و رفع نیازهای جامعه است.در این نوشتار، بر آن هستیم تا ابعاد گوناگون این جهش علمی و تحولات ساختاری در نظام آموزشی ایران را پس از انقلاب اسلامی واکاوی کنیم. ضرورت بررسی این دستاوردها در آنجاست که بدانیم چگونه یک ملت تحت فشارهای بین المللی و تحریم های ظالمانه، توانسته است قله های دانش را فتح کند و نرخ تولید علم خود را با شتابی چندین برابر میانگین جهانی به پیش ببرد. تبیین این مسیر طی شده، نه تنها نمایی از اقتدار ملی را به تصویر می کشد، بلکه نقشه ی راهی برای تحقق «مرجعیت علمی» در گام دوم انقلاب ترسیم می کند؛ مسیری که در آن، علم آموزی نه فقط یک ضرورت تحصیلی، بلکه کلید اصلی تحقق تمدن نوین اسلامی استاسلام، دین دانش و سواد است.

کلیدواژه ها:

انقلاب اسلامی ، امکانات آموزشی ، ارتقا سطح سواد ، نهضت سواد آموزی ، کاهش نابرابری آموزشی