طراحی الگوی ارزیابی تاب آوری شبکه معابر شهری در برابر سیلاب های ناگهانی با تاکید بر نقش زهکشی سطحی

تاب آوری شهری در برابر سیلاب های ناگهانی یکی از موضوعات حیاتی در مطالعات مدیریت خطرات طبیعی و برنامه ریزی شهری است، زیرا شهرها با توجه به رشد سریع جمعیت، توسعه نامتوازن فضاهای ساخته شده و تغییرات اقلیمی در معرض ریسک های شدید ناشی از بارش های شدید قرار دارند. شبکه معابر شهری، به عنوان شریان اصلی حمل ونقل و دسترسی به خدمات، در هنگام وقوع سیلاب های ناگهانی به طور مستقیم تحت تاثیر قرار گرفته و عملکرد آن می تواند پیامدهای قابل توجهی برای پایداری شهری داشته باشد. یکی از اجزای کلیدی در مواجهه با سیلاب های سطحی، زهکشی سطحی است که بدون آن رواناب های سطحی تجمع یافته و موجب آب گرفتگی معابر، کاهش قابلیت عبور و افزایش خسارات می شوند. این مقاله به طراحی یک الگوی تحلیلی ارزیابی تاب آوری شبکه معابر شهری با تمرکز بر نقش زهکشی سطحی می پردازد. در این چارچوب، تاب آوری به عنوان توانایی شبکه معابر برای پاسخ سریع، انطباق و بازیابی عملکرد در شرایط سیلاب تعریف می شود و نقش زهکشی سطحی به عنوان عامل موثر در کاهش آب گرفتگی و حفظ کارکرد مسیرها مورد بررسی قرار می گیرد. اساس این الگو بر مبنای بررسی مقالات علمی اخیر در زمینه تاب آوری خیابان ها و شبکه های حمل ونقل در برابر آب گرفتگی و بارش های شدید است و با توجه به شاخص های کیفی، نقش سازوکارهای زهکشی سطحی در افزایش مقاومت و کاهش آسیب پذیری شبکه های معابر شهری تحلیل می شود. نتایج اولیه تحلیل نشان می دهد که زهکشی سطحی مناسب و طراحی شده به صورت یکپارچه با سازه های شهری می تواند به طور قابل توجهی مقاومت شبکه معابر در برابر سیلاب های ناگهانی را افزایش داده و زمان بازیابی عملکرد پس از رویداد را کاهش دهد. این الگو پایه ای تحلیلی برای توسعه راهبردهای عملی در برنامه ریزی شهری و تقویت تاب آوری شبکه معابر فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، شبکه معابر شهری ، سیلاب های ناگهانی ، زهکشی سطحی ، ارزیابی تاب آوری